{"id":7885,"date":"2015-01-27T17:55:02","date_gmt":"2015-01-27T13:55:02","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=7885"},"modified":"2015-01-27T17:55:02","modified_gmt":"2015-01-27T13:55:02","slug":"m%c9%99mm%c9%99d-ismayil-%c9%99d%c9%99biyyatini-gost%c9%99r-s%c9%99nin-kim-oldugunu-deyim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=7885","title":{"rendered":"M\u0259mm\u0259d \u0130smay\u0131l &#8212; \u018fD\u018fB\u0130YYATINI G\u00d6ST\u018fR, S\u018fN\u0130N K\u0130M OLDU\u011eUNU DEY\u0130M"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/memmed-ismayl.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-3419 size-full\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/memmed-ismayl.jpg\" alt=\"memmed ismay;l\" width=\"200\" height=\"280\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Yaz\u0131ma bu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7m\u0259yim t\u0259sad\u00fcf\u00fc deyil. \u201cDostunu s\u00f6yl\u0259, s\u0259nin kim oldu\u011funu deyim\u201cd\u0259 oldu\u011fu kimi \u201c\u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r, s\u0259nin kim oldu\u011funu deyim\u201dd\u0259 d\u0259 h\u0259qiq\u0259t pay\u0131, umdu\u011fumuzdan daha \u00e7oxdur.<br \/>\nXalq\u0131n ya\u015fam boyu azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259si hardasa h\u0259yat m\u00fcst\u0259visind\u0259 v\u0259zinl\u0259r qov\u011fas\u0131yla paralel getmi\u015fdir. Ortaq \u0259d\u0259biyyatlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c \u00f6rn\u0259kl\u0259rini \u00fcst\u00fcnd\u0259 bar\u0131nd\u0131ran yeddinci y\u00fcz ilin b\u0259ng\u00fc da\u015flar\u0131ndak\u0131 G\u00f6kt\u00fcrk \u0259d\u0259bi \u00f6rn\u0259kl\u0259rinin heca v\u0259znnind\u0259 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilm\u0259y\u0259n yoxdur. Bel\u0259 bax\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnyadak\u0131 \u00e7ox \u015feyl\u0259r kimi \u0259d\u0259bi v\u0259znl\u0259rin d\u0259 \u00f6z tarixi ya\u015fam\u0131 missiyas\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259k haqq\u0131 var. Heca v\u0259zni h\u0259l\u0259 \u00f6z tarixi missiyas\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259mi\u015f, ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u0259ruz k\u0259sdi v\u0259 hardasa hecan\u0131n ifad\u0259 imkanlar\u0131 yar\u0131m\u00e7\u0131q qald\u0131. \u018fr\u0259b istilas\u0131 \u00f6z\u00fcyl\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0259ruz v\u0259znini d\u0259 g\u0259tirdi. \u018fruzun ah\u0259ng\u0259 v\u0259 g\u00fcc\u0259 dayanan \u0259zici \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc il\u0259 heca v\u0259zni ikinci plana \u00e7\u0259kilib, yaln\u0131z a\u015f\u0131qlar\u0131n v\u0259 el \u015fairl\u0259rinin \u00e7abalar\u0131 il\u0259 ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. (Bunu dem\u0259k laz\u0131m g\u0259lir ki, heca h\u0259r zaman milli oyan\u0131\u015f\u0131n v\u0259 d\u0259rkin g\u0259r\u0259kli oldu\u011fu zamanlarda \u0259d\u0259biyyat meydan\u0131nda yerini al\u0131r.)<br \/>\nOn s\u0259kkizinci \u0259srd\u0259, qumsalda batan su kimi, hecan\u0131n yenid\u0259n g\u00fcn \u00fcz\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyl\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda \u0259ruzun t\u0259kba\u015f\u0131na hegemonlu\u011funa yava\u015f-yava\u015f son verilir. Bu ikili v\u0259zn paraleli hardasa iyirminci \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir.<br \/>\nSonra v\u0259znl\u0259r hardasa yer d\u0259yi\u015fdirir v\u0259 birincilik hecaya ke\u00e7ir. Bu d\u00f6n\u0259m\u0259 q\u0259d\u0259r bir \u00e7ox klassikl\u0259rimizin \u0259zmiyl\u0259 \u0259ruz v\u0259zni, dem\u0259k olar ki, \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn ifad\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 t\u00fck\u0259tmi\u015f durumda idi. \u00c7\u00fcnki bu v\u0259zn, ba\u015fqa dill\u0259rd\u0259 demir\u0259m, t\u00fcrkc\u0259mizd\u0259 N\u0259siminin, F\u00fczulinin, son y\u00fczillikl\u0259rd\u0259 \u015eirvaninin, M.Sabirin, H.Cavidin, \u015e\u0259hriyar\u0131n, qism\u0259n d\u0259 olsa Vahidin \u015f\u0259xsind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259r y\u00f6n\u00fcyl\u0259 t\u0259sdiql\u0259mi\u015f v\u0259 t\u00fck\u0259tmi\u015fdi. Ya\u015f\u0131 \u00e7ox olsa da, eyni \u015feyi heca v\u0259zni \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6yl\u0259m\u0259k yanl\u0131\u015f olard\u0131. \u00c7\u00fcnki aradan ke\u00e7\u0259n bunca zaman \u0259rzind\u0259 heca v\u0259zni \u00f6z\u00fcn\u00fcifad\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 h\u0259l\u0259 tam anlam\u0131yla a\u00e7mam\u0131\u015f, a\u00e7a bilm\u0259mi\u015fdi. B\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f imkanlar qala-qala bu d\u0259f\u0259 d\u0259 Rusiya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7ib g\u0259l\u0259n Avropa \u0259d\u0259bi r\u00fczgarlar\u0131n\u0131n t\u0259siri il\u0259 Az\u0259rbaycan \u015feirin\u0259 yeni bir v\u0259zn \u2013 s\u0259rb\u0259st \u2013 calaq edilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<br \/>\nBuradaca F.Dostoyevskinin bir m\u0259lum fikrini xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. Dostoyevski \u0259d\u0259biyyatda, m\u0259d\u0259niyy\u0259td\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliklid\u0259 h\u0259r y\u00f6n\u00fc il\u0259 Avropan\u0131 yams\u0131lay\u0131b onun arxas\u0131nca s\u00fcr\u00fcn\u0259n m\u0259ml\u0259k\u0259tinin hal\u0131na ac\u0131yaraq bel\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cM\u0259n bilmir\u0259m, biz niy\u0259 Avropan\u0131n quyru\u011fundan yap\u0131\u015f\u0131b Avropada sonuncu d\u00f6vl\u0259t olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Bu quyru\u011fu buraxsaq, Asiyada birinci d\u00f6vl\u0259t olar\u0131q&#8230;\u201d<br \/>\nBu fikri yazma m\u0259qs\u0259dim \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 ayd\u0131nd\u0131r: Q\u0259rbd\u0259n g\u0259l\u0259n n\u0259 varsa kor-koran\u0259 t\u0259qlid etm\u0259k ha\u00e7andan yenilik yaratmaq olub? Tarixd\u0259 bu gedi\u015fat\u0131n \u0259ksini isbatlayacaq o q\u0259d\u0259r \u00f6rn\u0259kl\u0259r var ki: Makedoniyal\u0131 \u0130sk\u0259nd\u0259r h\u0259rbi q\u0259nim\u0259t ad\u0131na Hindistandan q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f yerin\u0259 filosoflar\u0131 Avropaya g\u0259tirm\u0259kl\u0259 tarix s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 yerini alm\u0131\u015fd\u0131r. Yunan v\u0259 Alman f\u0259ls\u0259f\u0259sinin t\u0259m\u0259lind\u0259 \u015e\u0259rq d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, Hind t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u0259hr\u0259l\u0259ri dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilm\u0259y\u0259n varm\u0131? H\u0259l\u0259 m\u0259n Avropa renesans\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olan \u018fnd\u0259l\u00fcs \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc demir\u0259m. Ya da \u201cD\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d qavram\u0131n\u0131 d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131na qazand\u0131ran H\u00f6tenin sonralar ustad\u0131 kimi q\u0259bul etdiyi Hafizi ana dilind\u0259 oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn fars dilini \u00f6yr\u0259ndiyini xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. Onun d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb\u201d \u0259s\u0259ri Avropada \u015e\u0259rq d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin nec\u0259 yans\u0131mas\u0131na h\u0259sr olunub.<br \/>\nAdamlar kimi bel\u0259c\u0259 b\u0259z\u0259n m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin, v\u0259znl\u0259rin d\u0259 b\u0259xti g\u0259tirmir. Bunu bir bax\u0131mdan, \u0259d\u0259bi n\u0259sill\u0259r\u0259 d\u0259 aid etm\u0259k olar. \u00c7ox vaxt bel\u0259 n\u0259sill\u0259rin imzalar\u0131n\u0131 tantmalar\u0131 v\u0259 sevdirm\u0259l\u0259ri tarixin \u201cba\u015f\u0131n\u0131 itirdiyi\u201d, b\u00f6hranl\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Halbuki ya on il \u0259vv\u0259l, ya da on il sonra do\u011fulsayd\u0131lar, b\u0259lk\u0259 \u0259d\u0259bi talel\u0259ri bel\u0259c\u0259 laqeydlik burul\u011fan\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb burulmazd\u0131. Bunun g\u00fcnah\u0131n\u0131 harada axtarsaq da, onlar\u0131n \u00f6zl\u0259rind\u0259 axtarma\u011fa haqq\u0131m\u0131z yoxdur.<br \/>\nD\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131na, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Rus \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, h\u0259r \u0259srin ba\u015far\u0131l\u0131 \u201caltm\u0131\u015f\u0131nc\u0131lar\u201d n\u0259slinin oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bizim \u0259d\u0259biyyatda da altm\u0131\u015f\u0131nc\u0131 ill\u0259r n\u0259slinin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259bi m\u0259hsullar h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259d\u0259bi t\u0259nqidin ara\u015fd\u0131rma h\u0259d\u0259find\u0259dir. B\u0259lk\u0259 sonrak\u0131 \u0259d\u0259bi n\u0259sill\u0259rin \u201caltm\u0131\u015f\u0131nc\u0131lara\u201d q\u0131sqancl\u0131\u011f\u0131 da bu maraq dair\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259dir. Q\u0131sqancl\u0131q sad\u0259c\u0259 sonrak\u0131 n\u0259sill\u0259rd\u0259 deyil, el\u0259 \u201caltm\u0131\u015f\u0131nc\u0131lar\u201d\u0131n \u00f6z i\u00e7ind\u0259 d\u0259 var. \u0130\u015f o yer\u0259 \u00e7at\u0131b ki, bu n\u0259sild\u0259n olanlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri \u201caltm\u0131\u015f\u0131nc\u0131lar\u201d n\u0259slinin siyah\u0131s\u0131n\u0131 tutark\u0259n k\u0259ndi simsarlar\u0131n\u0131, i\u015fl\u0259rin\u0259 yarayanlar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0259km\u0259kd\u0259n bel\u0259, \u00e7\u0259kinmirl\u0259r. Sanki \u201caltm\u0131\u015f\u0131nc\u0131lar\u201d n\u0259slin\u0259 m\u0259nsub olmaq \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 \u201cputyovka\u201d almaq kimi bir \u015feymi\u015f. Bel\u0259 siyah\u0131yaalmalar\u0131n \u0259d\u0259bi tarix qar\u015f\u0131s\u0131nda bir qara q\u0259piy\u0259 d\u0259ym\u0259diyini \u0259n az\u0131ndan yax\u0131n tariximiz\u0259 n\u0259z\u0259r salaraq g\u00f6rm\u0259k olar. Bir zamanlar ad\u0131 \u0259d\u0259bi siyah\u0131lara \u0259sla sal\u0131nmayan, s\u00fcni yollarla unutdurulma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan M.M\u00fc\u015ffiql\u0259r, \u018f.Cavadlar, x\u00fcsusil\u0259 Abbas \u0130ld\u0131r\u0131m kimi s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131z m\u0259nsub olduqlar\u0131 n\u0259slin \u201cd\u00f6\u015f\u00fc ordenli \u0259d\u0259biyyat\u00e7\u0131lar\u201d\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u0259 ke\u00e7ib ilk s\u0131ralarda haql\u0131 yerl\u0259rini ald\u0131lar. H\u0259m d\u0259 bunu insanlar yox, anas\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015f tarixin \u00f6z\u00fc yerb\u0259yer el\u0259di. Bu ac\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259, n\u0259 yaz\u0131q ki, tez unudulur.<br \/>\nYuxar\u0131da da dediyim kimi, \u0259d\u0259biyyata altm\u0131\u015f\u0131nc\u0131 ill\u0259rd\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259r m\u0259nsub olduqlar\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131n \u201cAlt\u0131n \u00e7a\u011f\u201d\u0131na \u015fahidlik edirl\u0259r. \u018fsrin \u201cyorulmu\u015f\u201d s\u0259ks\u0259n-doxsan\u0131nc\u0131 ill\u0259rind\u0259 \u0259d\u0259biyyata g\u0259l\u0259nl\u0259rin qism\u0259tin\u0259 ya \u0259d\u0259biyyat\u0131n \u201cg\u00fcm\u00fc\u015f \u00e7a\u011f\u201d\u0131, ya da unudulmu\u015fluq d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fsrin \u0259vv\u0259lind\u0259 \u0259d\u0259biyyata g\u0259l\u0259nl\u0259r is\u0259 bir \u00f6nc\u0259ki n\u0259sill\u0259rd\u0259n daha \u015fansl\u0131d\u0131rlar, yeni do\u011fulmu\u015f u\u015faq d\u00fcnya v\u0259 h\u0259yat n\u00f6vb\u0259sind\u0259 nec\u0259 ildir\u0131m s\u00fcr\u0259tiyl\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb \u00f6zl\u0259rini t\u0259sdiq\u0259 can at\u0131rsa, yenic\u0259 ya\u015fama\u011fa ba\u015flayan \u0259srin \u00f6z\u00fc kimi bu \u00e7a\u011f\u0131n \u0259d\u0259bi n\u0259sill\u0259ri d\u0259 eyni misyonu h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r.Bu g\u00fcnd\u0259ki Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi m\u0259nz\u0259r\u0259sin\u0259 baxsaq, XXI \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 \u0259d\u0259biyyata g\u0259l\u0259nl\u0259rin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259d\u0259bi tale bax\u0131mdan \u015fansl\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259rik. Halbuki \u201cara \u0259d\u0259bi n\u0259sill\u0259r\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131mz \u0259d\u0259biyyat adamlar\u0131ndan onlar\u0131, olsa-olsa, 15-20 il ay\u0131r\u0131r.<br \/>\n\u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda bir-birinin boynunu ard\u0131n\u0131 isid\u0259-isid\u0259 \u0259d\u0259bi \u00fcf\u00fcql\u0259rin z\u0259btin\u0259 do\u011fru yol ged\u0259n n\u0259sill\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n bir ortaq d\u00fc\u015fm\u0259ni var, o da \u015feir\u0259, s\u0259n\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi laqeydlik sindromudur! Amma bel\u0259 baxanda bu b\u0259la \u0259d\u0259biyat\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n h\u0259yat\u0131na daxil oldu\u011fu a\u015fa\u011f\u0131-yuxar\u0131 b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n b\u0259las\u0131d\u0131r.<br \/>\nXIX y\u00fcz ilin q\u0131rx\u0131nc\u0131 ill\u0259rind\u0259 Belinski t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 yaz\u0131rd\u0131 ki, poeziya publikan\u0131n n\u0259z\u0259rind\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259rini itirib, jurnallar \u015feiri k\u00f6n\u00fcls\u00fcz \u00e7ap edir, b\u0259z\u0259n d\u0259 he\u00e7 \u00e7ap etmir, \u00e7\u00fcnki \u015feir kitablar\u0131na h\u0259v\u0259s s\u0131f\u0131ra enib. Bu fikirl\u0259rd\u0259n sonra Rusiyada poeziyan\u0131n ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 qabarma v\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si olacaqd\u0131.<br \/>\n1821-ci ild\u0259 Vyazemskiy\u0259 m\u0259ktubunda g\u0259nc Pu\u015fkin bel\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201d&#8230;N\u0259 deyirsiniz deyin, bizim \u0259srimiz \u015fairl\u0259r \u0259sri deyil. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259nm\u0259y\u0259 bir \u015fey yoxdur, amma yen\u0259 d\u0259 \u00e7ox t\u0259\u0259sss\u00fcf! \u018fsl \u015fairl\u0259rin \u00e7evr\u0259si getdikc\u0259 daral\u0131r, oxucu yoxlu\u011fundan, \u00e7ox ke\u00e7m\u0259z ki, \u015feirl\u0259rimizi bir-birimizin qula\u011f\u0131na p\u0131\u00e7\u0131ldayar\u0131q. Buna da \u015f\u00fck\u00fcr!\u201c<br \/>\nBu s\u0259tirl\u0259ri yazanda Pu\u015fkinin c\u0259mi 21 ya\u015f\u0131 vard\u0131. V\u0259 \u00e7ox ke\u00e7m\u0259y\u0259c\u0259kdi ki, Rusiya onun say\u0259sind\u0259 \u015feirsev\u0259rl\u0259r \u00f6lk\u0259si olacaqd\u0131. 1835-ci ild\u0259 \u201cSonuncu \u015fair\u201d \u015feirind\u0259 Baratinski bel\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cVek \u015festvuet putyom svoim jelezn\u0131m; .V serdtsax kor\u0131st i ob\u015faya me\u00e7ta .\u00c7as ot \u00e7asu nasu\u015fn\u0131m i polezn\u0131m. Ot\u00e7yotliv\u0131y, besst\u0131dney zanyata\u201d.<br \/>\nBa\u015fqa bir \u00f6n\u0259mli Rus \u015fairi T\u00fct\u00e7ev baltan\u0131 k\u00f6k\u00fcnd\u0259n vurmu\u015fdu: \u201cV na\u015f vek stixi jivut dva-tri mqnovenya, Rodilis utrom, k ve\u00e7eru umrut&#8230;\u201d<br \/>\nBu \u00f6rn\u0259kl\u0259ri ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamana yax\u0131n yaz\u0131ld\u0131qlar\u0131ndan \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kdim. B\u00fct\u00fcn bunlardan daha \u00f6nc\u0259 F\u00fczuli d\u0259d\u0259miz dem\u0259mi\u015fdimi:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Bir d\u00f6vrd\u0259y\u0259m n\u0259zm olub xar,<br \/>\n\u018f\u015far bulub kasadi-asar&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">B\u00fct\u00fcn bu g\u0259zi\u015fm\u0259l\u0259ri etm\u0259kd\u0259 m\u0259qs\u0259dim n\u0259dir? \u015eeir\u0259, s\u0259n\u0259t\u0259 laqeydliyin bir s\u0259b\u0259bi d\u00fcnyan\u0131n paraya-pula, maddiyata ba\u011fl\u0131 gedi\u015fat\u0131, m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259n\u0259tin k\u00fctl\u0259vil\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 canat\u0131md\u0131rsa, o bir t\u0259r\u0259fi is\u0259 bir ba\u015fa yaz\u0131-pozu \u0259hlinin \u00f6z\u00fc v\u0259 s\u00f6z\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u0130mkan\u0131m \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131 izl\u0259diyimd\u0259n dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, Az\u0259rbaycandak\u0131 q\u0259d\u0259r, haqq\u0131 oldu-olmad\u0131, v\u0259zif\u0259li, imkanl\u0131, paral\u0131-pullu \u201cq\u0259l\u0259m sahibl\u0259rin\u0259\u201d \u201cb\u0259y t\u0259rifi\u201dni he\u00e7 yerd\u0259 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. B\u0259z\u0259n he\u00e7 ad\u0131 Bil\u0259c\u0259rid\u0259n uza\u011fa \u00e7\u0131xmayanlar topluma \u201cT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u0131\u201d kimi s\u0131r\u0131nma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<br \/>\nN\u0259 q\u0259d\u0259r ki, Az\u0259rbaycan televiziya kanallar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 izl\u0259nilmirdi, qula\u011f\u0131m bir az dincdi. \u0130ndi is\u0259 az qala el\u0259 g\u00fcn olmaz ki, ya t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimd\u0259n, ya m\u00fc\u0259llim yolda\u015flar\u0131mdan, lap el\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki tan\u0131\u015f-bili\u015fl\u0259rd\u0259n eyni s\u00f6z\u00fc e\u015fitm\u0259yim: Hocam, yen\u0259 sizin kanallardan bayram, d\u00fcy\u00fcn havas\u0131 g\u0259liyor. Ekranda g\u00f6r\u00fcn\u0259n adam a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7mam\u0131\u015f biliyorsun ki, yen\u0259 biril\u0259rin\u0259 \u00f6yg\u00fcl\u0259r s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259k, bu m\u0259ml\u0259k\u0259tin, bu mill\u0259tin bir d\u0259rdi, s\u0131z\u0131s\u0131, problemi yokmu?<br \/>\nBu do\u011fru s\u00f6zl\u0259r\u0259, siz olsan\u0131z, n\u0259 cavab ver\u0259rdiniz, el\u0259 m\u0259n d\u0259 sizin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fcz cavab\u0131 verir\u0259m. Yoxsa b\u00fct\u00fcn bunlar d\u00fcnyadan qopuq \u015f\u0259kild\u0259 \u0259yal\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259siyl\u0259 ya\u015fayan m\u0259ml\u0259k\u0259t ziyal\u0131s\u0131n\u0131n qa\u00e7\u0131n\u0131lmaz q\u0259d\u0259ridir. Yoxsa bir zamanlar T\u00fcrkm\u0259nistanda oldu\u011fu kimi, bizd\u0259 d\u0259 t\u0259nqidin l\u0259\u011fv olunmas\u0131 haqq\u0131nda f\u0259rman verilib, m\u0259n x\u0259b\u0259r tutmam\u0131\u015fam?!<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">YER\u0130 G\u018fLM\u0130\u015eK\u018fN&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycandan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, he\u00e7 Az\u0259rbaycanda d\u00fcz-\u0259m\u0259lli tan\u0131nmayan, \u201c\u015fair\u201d, \u201cjurnalist\u201d qad\u0131nlar\u0131n ax\u0131n\u0131 ba\u015flay\u0131b. Hans\u0131 televiziya kanal\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131rsan, ekrandan oturana-durana aman verm\u0259y\u0259n s\u00fcsl\u00fc-p\u00fcsli bir xan\u0131m\u0259f\u0259ndi ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131r, hans\u0131 \u015feir \u015f\u00f6l\u0259nin\u0259 gedirs\u0259n, orda da eyni b\u0259la ke\u00e7\u0259rlidir. \u015e\u00fcar s\u00f6yl\u0259yib \u0259l \u00e7ald\u0131rmaq yar\u0131\u015f\u0131na gir\u0259n bu xan\u0131mlar \u00f6lk\u0259mizin imicin\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259rin b\u0259lk\u0259 d\u0259 f\u0259rqind\u0259 deyill\u0259r. Bu yax\u0131nlarda Kayseri \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u015feir \u015f\u00f6l\u0259nin\u0259 d\u0259v\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131m, i\u00e7imd\u0259 t\u0259k birc\u0259 ist\u0259yim vard\u0131, ka\u015f orada yen\u0259 bizim \u201c\u015fair\u201d xan\u0131m\u0259f\u0259ndil\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131m. Amma qorxan g\u00f6z\u0259 \u00e7\u00f6p d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc bilm\u0259liydim. \u00c7oxdan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m v\u0259 ya\u015f\u0131n\u0131n s\u0259ks\u0259n ikisind\u0259 bel\u0259, yaz\u0131lar\u0131ndan yenilik ehtiras\u0131 f\u0131\u015fq\u0131ran Bah\u0259ddin Qaraqo\u00e7 da \u015feir \u015f\u00f6l\u0259nin\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. Kayserid\u0259ki radio verili\u015fl\u0259rin\u0259 v\u0259 jurnal redaksiyalar\u0131na birlikd\u0259 ged\u0259c\u0259kdik. Arada, Az\u0259rbaycandan g\u0259l\u0259n \u015fairl\u0259rd\u0259n giley ed\u0259c\u0259kdi: \u201cSizinkil\u0259r\u0259 s\u00f6z verildimi, iki saat s\u0259hn\u0259d\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259k bilm\u0259zl\u0259r, sizinkil\u0259rd\u0259 bu n\u0259 x\u0259st\u0259likdi bilmiyorum yahu!\u201d<br \/>\nBah\u0259ddin b\u0259y\u0259 etiraz etm\u0259k ist\u0259s\u0259m d\u0259, etm\u0259dim, qar\u015f\u0131da \u015feir gec\u0259si vard\u0131 v\u0259 bu \u015feir gec\u0259sind\u0259 \u015fair olmayan xan\u0131m\u0259f\u0259ndimiz\u0259 d\u0259 s\u00f6z veril\u0259c\u0259kdi v\u0259 inan\u0131rd\u0131m ki, o da B.Qaraqo\u00e7un \u00fcmidin \u201cdo\u011fruldacaqd\u0131\u201d. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm kimi d\u0259 oldu. Gec\u0259nin apar\u0131c\u0131s\u0131 \u015feir \u015f\u00f6l\u0259ninin\u0259 qat\u0131lanlar\u0131n say\u0131n\u0131n \u00e7ox oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b vaxt\u0131 uzatmama\u011f\u0131, bir, ya da iki \u015fer oxuma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi. Amma kim\u0259 deyirs\u0259n, m\u0259clisin \u015f\u0131d\u0131r\u011f\u0131 yerind\u0259 s\u00f6z veril\u0259n bizim bir xan\u0131m\u0259f\u0259ndi \u00f6z\u00fc boyda bir \u00e7anta il\u0259 tribunaya \u00e7\u0131x\u0131b s\u0259sin\u0259 ayr\u0131ca bir artist m\u0259lah\u0259ti qataraq, suvenirl\u0259r paylama\u011fa, sonra da nitq irad etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. \u018flb\u0259tt\u0259 bu r\u0259zal\u0259tin davam\u0131n\u0131 yazmayaca\u011fam. Sad\u0259c\u0259 onu deyim ki, az qala bir saata q\u0259d\u0259r uzanan, i\u00e7ind\u0259 s\u0259n\u0259t ad\u0131na he\u00e7 n\u0259 olmayan bu \u201cnitqin\u201d m\u0259clisd\u0259ki \u015fairl\u0259r\u0259 nec\u0259 t\u0259sir etdiyini g\u00f6rm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015f\u0131m\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 salmaqdan ba\u015fqa bir \u0259lac\u0131m qalmam\u0131\u015fd\u0131. Amma xeyri n\u0259ydi, ba\u015f\u0131n\u0131 kola soxan \u201cq\u0131rqovul\u201dun \u201cquyru\u011fu\u201d tribunada meydan sulay\u0131rd\u0131. Qan\u0131m\u0131n qarald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n yan\u0131mdak\u0131 \u015fairl\u0259rd\u0259n biri: \u2013 \u201cHocam, hi\u00e7 can\u0131n\u0131 s\u0131kma, \u2013 dedi,- biz bu \u201cxan\u0131m\u0259f\u0259ndinin\u201d bu t\u00fcr nutuklar\u0131na al\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131z. H\u0259r yerd\u0259 ayn\u0131 \u015feyl\u0259ri s\u00f6yl\u0259r, ayn\u0131 sloqanlar\u0131 atar\u201d.<br \/>\nBu yaz\u0131mda uzun-uzun bel\u0259 can s\u0131xan hadis\u0259l\u0259r\u0259 yer ay\u0131rma\u011f\u0131m\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? \u0130lk bax\u0131\u015fda x\u0131rda \u015fey kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n bel\u0259 hadis\u0259l\u0259r vurdumduymazdan g\u0259ldiyimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131za, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz\u0259 vurulan z\u0259rb\u0259l\u0259rdir. Bir d\u0259f\u0259 demi\u015fdim, bir d\u0259 t\u0259krarlay\u0131m ki, mill\u0259t f\u0259rdl\u0259rinin say\u0131 il\u0259 deyil, m\u0259rdl\u0259rinin say\u0131 il\u0259 mill\u0259t olur. Az\u0259rbaycan\u0131 xaricd\u0259 t\u0259msil m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 \u00e7ox diqq\u0259tli davran\u0131lmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki bir adam\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn bir xalq\u0131n \u00fcnvan\u0131na yaz\u0131l\u0131r, bir adam az deyil, milyon adam \u00e7ox! V\u0259 bir d\u0259 var olmaqla deyil ki, g\u0259r\u0259k varis d\u0259 olsun!<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">H\u018fR K\u0130TABIN \u00d6Z TALEY\u0130&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">H\u0259yat \u00e7ox q\u0259rib\u0259dir, b\u0259z\u0259n ov\u00e7u, vurmaq ist\u0259diyi ovu, d\u00fcz\u00fc-d\u00fcnyan\u0131 ayaqlad\u0131qdan sonra, evinin qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 d\u0259r\u0259d\u0259 tap\u0131r. \u00c7evr\u0259mizd\u0259 ya\u015fca bizd\u0259n ki\u00e7ik olanlara n\u0259d\u0259ns\u0259 ya\u015f\u0131n\u0131-ba\u015f\u0131n\u0131 ald\u0131qdan sonra da u\u015fa\u011fa baxan kimi bax\u0131r\u0131q. Halbuki bir az diqq\u0259tli olsaq, ola bils\u0259k, \u00e7evr\u0259mizd\u0259ki insanlar\u0131n i\u00e7ind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259rqli talel\u0259rin oldu\u011funu g\u00f6r\u0259rik. \u0130\u015f ota\u011f\u0131mdak\u0131 kitab r\u0259fl\u0259rind\u0259 bir-birinin \u00fcst\u00fcnd\u0259 qalaqlanm\u0131\u015f kitablar\u0131 d\u0259rslik aramaq \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u0131\u015fd\u0131rark\u0259n Akif \u018fhm\u0259dgilin \u201c\u00dcr\u0259yimin s\u00fcm\u00fcy\u00fc yoxdur\u201d kitab\u0131 qar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131xd\u0131. Bu kitab\u0131 oxumu\u015fdummu? Yad\u0131ma g\u0259lmir! Ad\u0259timdir, oxudu\u011fum kitablar\u0131 karanda\u015fla oxuyur, qeydl\u0259r edir\u0259m, a\u00e7\u0131b baxd\u0131m, qeyd-filan yoxdu. 1999-da \u00e7ap olunan kitab\u0131 2011-d\u0259 oxuma\u011fa ba\u015flad\u0131m. \u0130sti-isti oxusayd\u0131m b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259y\u0259r-\u0259ksiyini g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259kdim, ya da bel\u0259 des\u0259m daha do\u011fru olar, g\u00f6rm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259c\u0259kdim. \u0130ndi aradan bir bu q\u0259d\u0259r vaxt ke\u00e7dikd\u0259n sonra bu kitab\u0131n az da ke\u00e7m\u0259y\u0259n zaman s\u0131na\u011f\u0131ndan nec\u0259 \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, maraql\u0131 idi. Rus yazar\u0131 A.F.Losyevin ha\u00e7ansa bel\u0259 bir fikrini oxumu\u015fdum: H\u0259qiqi b\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rin ba\u015fqa yaz\u0131lardan f\u0259rqi oras\u0131ndad\u0131r ki, onlar t\u00fck\u0259nm\u0259zlik \u00f6z\u0259lliyin\u0259 sahibdir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri bir d\u0259f\u0259 yox, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 oxumaq ist\u0259yirs\u0259n. V\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259sind\u0259 d\u0259 s\u0259n\u0259tkar ilham\u0131n\u0131n yeni keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsan.<br \/>\nAkifin kitab\u0131n\u0131 bu ist\u0259kl\u0259 oxuma\u011fa ba\u015flad\u0131m. V\u0259 oxuya-oxuya da n\u0259d\u0259ns\u0259 onunla ilk tan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnl\u0259r\u0259 getm\u0259li oldum. Tovuzun \u201cH\u0259qiq\u0259t\u201d adlanan rayon q\u0259zetind\u0259 \u0259d\u0259biyyat d\u0259rn\u0259yi vard\u0131. D\u0259rn\u0259yi O\u011fuz torpa\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u00f6n\u0259mli a\u011fsaqqallar\u0131ndan biri, q\u0259zetin o zamanlardak\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259z redaktoru Musa Musayev a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Musa Musayevin v\u0259 onun t\u0259\u015fkil etdiyi \u0259d\u0259biyyat d\u0259rn\u0259yinin Tovuzdan \u00e7\u0131xan \u0259d\u0259biyyat adamlar\u0131n\u0131n taleyind\u0259 ayr\u0131ca, dan\u0131lmaz bir yeri var. Hardasa yetmi\u015finci ill\u0259rin sonuna do\u011fru rayona s\u0259f\u0259rl\u0259rimin birind\u0259 \u201cH\u0259qiq\u0259t\u201d q\u0259zeti redaksiyas\u0131na getmi\u015fdim. T\u0259sad\u00fcf\u0259n o g\u00fcn \u0259d\u0259biyyat d\u0259rn\u0259yinin n\u00f6vb\u0259ti m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259si ke\u00e7irilirdi. Musa m\u00fc\u0259llim m\u0259ni d\u0259rn\u0259k i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f etdi. Yan-yana oturan, h\u0259l\u0259 b\u0131\u011f yerl\u0259ri t\u0259rl\u0259m\u0259mi\u015f iki qarda\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259rib: \u2013 \u201cNamiql\u0259 Akif d\u0259rn\u0259y\u0259 Alakoldan g\u0259lirl\u0259r,- dedi, \u2013 \u00e7ox istedadl\u0131 u\u015faqlard\u0131r\u201d.<br \/>\nAkif Moskvada Lomonosov ad\u0131na Universitetin jurnalistika fak\u00fclt\u0259sini bitir\u0259c\u0259k, \u00e7e\u015fidli yerl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaqd\u0131. Sonralar h\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259lll\u0259rind\u0259 qar\u015f\u0131 qar\u015f\u0131ya g\u0259l\u0259c\u0259k, h\u0259tta 1988-ci ild\u0259 yollar\u0131m\u0131z \u201cG\u0259nclik\u201d jurnal\u0131nda k\u0259si\u015f\u0259c\u0259k, Akifl\u0259 eyni i\u015f yerini d\u0259 payla\u015facaqd\u0131q. Amma buna q\u0259d\u0259r Akifi \u015fair kimi m\u0259n\u0259 tan\u0131dan bir \u015feiri diqq\u0259timi \u00e7\u0259k\u0259c\u0259kdi: \u201dD\u0259niz yaman \u015firindi\u201d:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;S\u0259rt sular arada \u00e7\u0259p\u0259rdi biz\u0259.<br \/>\nVallah l\u0259p\u0259l\u0259rin suyu bal dad\u0131r;<br \/>\nS\u0259nin \u015firinliyin hopub d\u0259niz\u0259,<br \/>\nD\u0259niz yaman \u015firindir.<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;D\u00fc\u015fm\u00fcs\u0259n k\u00f6nl\u00fcm\u0259, b\u0259xtim\u0259 m\u0259nim,<br \/>\nD\u0259niz sular\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n ay kimi.<br \/>\nBir g\u00fcn qap\u0131n\u0131za el\u00e7i g\u0259l\u0259nd\u0259<br \/>\nAnan ver\u0259c\u0259yi \u015firin \u00e7ay kimi<br \/>\nD\u0259niz yaman \u015firindir.<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;\u018fl \u00e7\u0259kmir d\u0259nizd\u0259n qa\u011fay\u0131lar da,<br \/>\nTam\u0131 \u015firinl\u0259\u015fib g\u00f6y l\u0259p\u0259l\u0259rin.<br \/>\nB\u0259lk\u0259 \u00e7\u0259m\u0259nl\u0259rin, b\u0259lk\u0259 d\u0259nizin,<br \/>\nB\u0259lk\u0259 he\u00e7 s\u0259nin d\u0259 yoxdu x\u0259b\u0259rin \u2013<br \/>\nD\u0259niz yaman \u015firindir.<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Yadda\u015f\u0131ma hopan bu misralar Tovuzdan yeni bir \u015fairin d\u0259 do\u011fdu\u011funun x\u0259b\u0259r\u00e7isi olacaqd\u0131.<br \/>\n\u201cTovuz, tovuzlu\u201d dedim, yad\u0131ma ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l bir k\u00f6\u015f\u0259 yazar\u0131n\u0131n \u00fcnvan\u0131ma atd\u0131\u011f\u0131 da\u015flar d\u00fc\u015fd\u00fc.\u00dcnvan\u0131ma da\u015f atanlara cavab verib onlar\u0131 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259ndirm\u0259k ad\u0259tim deyil. Amma bu d\u0259f\u0259 fikrimd\u0259n ke\u00e7di ki, he\u00e7 olmasa bir tovuzlu haqq\u0131nda bir \u015fey yaz\u0131m ki bu k\u00f6\u015f\u0259 yazar\u0131n\u0131n yalan\u0131n\u0131 ger\u00e7\u0259y\u0259 d\u00f6nd\u0259rib, onu Yalan\u00e7\u0131o\u011flu Yartac\u0131q olmaqdan qurtar\u0131m. H\u0259m d\u0259 Akifl\u0259 yollar\u0131m\u0131z\u0131n \u201cG\u0259nclik\u201d jurnal\u0131nda k\u0259si\u015fdiyini demi\u015fdim ax\u0131.<br \/>\nG\u00f6r\u00fcn, k\u00f6\u015f\u0259 yazar\u0131 n\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131: \u201c&#8230;M\u0259mm\u0259d \u0130smay\u0131l\u0131n kim olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 geni\u015f aray\u0131\u015f verm\u0259k laz\u0131m deyil. O he\u00e7 vaxt istedad\u0131 v\u0259 c\u0259sar\u0259ti il\u0259 f\u0259rql\u0259nm\u0259yib. Ba\u015f redaktor oldu\u011fu \u201cG\u0259nclik\u201d jurnal\u0131n\u0131 Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin Qazax \u015f\u00f6b\u0259sinin almanax\u0131na \u00e7\u00f6nd\u0259rib. Onun birc\u0259 \u015feirini oxumu\u015fam&#8230;\u201d(Bax\u0131n da, adam n\u0259 q\u0259d\u0259r istedad d\u0259ryas\u0131d\u0131r ki, birc\u0259 \u015feiri oxumaqla yazar\u0131n b\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u0259y\u0259r ver\u0259 bilir)<br \/>\n\u018flb\u0259tt\u0259, yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 t\u0259nqid olunmayacaq kims\u0259 yoxdur, amma bu t\u0259nqid insaf \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259ri i\u00e7ind\u0259 olmayanda cavab ist\u0259yir. H\u0259rcay\u0131 s\u00f6z\u00fcn m\u0259rcay\u0131 d\u0259 cavab\u0131 olacaq! Bir d\u0259 unutmamal\u0131 ki, yaln\u0131z manikenler geydikl\u0259ri yeni paltarlar\u0131n ham\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259y\u0259nilm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u015fairl\u0259r, jurnal redaktorlar\u0131 yox!<br \/>\n\u201cBabam m\u0259n\u0259 kor deyib, g\u0259lib-ged\u0259n\u0259 vur deyib\u201d misal\u0131, sa\u011fa-sola kin tala\u015fas\u0131 atan bu k\u00f6\u015f\u0259 yazar\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rinin yalan v\u0259 h\u0259dyan oldu\u011funu s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 ehtiyac qalmasa da deyim ki, jurnal, televiziya v\u0259 radio verili\u015fi deyil ki, t\u0259krar baxmaq, dinl\u0259m\u0259k, hans\u0131sa fakt\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k imkans\u0131z, ya da \u00e7\u0259tin olsun. \u201cG\u0259nclik\u201d jurnal\u0131n\u0131n arxivi az-\u00e7ox ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u0259 bil\u0259n b\u00fct\u00fcn kitabxanalarda saxlan\u0131l\u0131r. Jurnal\u0131n arxivin\u0259 adi g\u00f6zl\u0259 bel\u0259 bax\u0131lsa, yuxar\u0131da xat\u0131rlatd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131n\u0131n yalan v\u0259 iftira oldu\u011fu anla\u015f\u0131lar. Sad\u0259c\u0259 onu dem\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, \u0259ksin\u0259, m\u0259n tovuzlullara \u201cyer verm\u0259diyim\u0259\u201d, \u201c\u00e7aplar\u0131na \u0259ng\u0259l oldu\u011fuma\u201d g\u00f6r\u0259, aradan 25 il ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, xatir\u0259 burul\u011fan\u0131nda h\u0259l\u0259 d\u0259 qula\u011f\u0131ma v\u0259t\u0259nd\u0259n q\u00fcrb\u0259t\u0259 giley-g\u00fczarlar g\u0259lm\u0259kd\u0259 davam edir. Bu yax\u0131nlarda G\u00fcnel M\u00f6vluda m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201c q\u0259zetinin ba\u015f redaktoru Rauf Arifo\u011flu bunu, g\u00f6r\u00fcn, nec\u0259 dil\u0259 g\u0259tirib: \u201cM\u0259n G\u0259nc\u0259d\u0259 Texnologiya \u0130nstitutunda oxuyanda h\u0259r h\u0259ft\u0259 Bak\u0131ya, Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyind\u0259, daha sonra is\u0259 \u201cG\u0259nclik\u201d jurnal\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n \u0259d\u0259bi m\u0259clis\u0259 g\u0259lirdim. O vaxt \u015feirl\u0259r yaz\u0131rd\u0131m. M\u0259clisd\u0259 M\u0259mm\u0259d \u0130smay\u0131lla M\u0259mm\u0259d Aslan h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcbahis\u0259 el\u0259yirdi. M\u0259mm\u0259d Aslan deyirdi ki, a M\u0259mm\u0259d, bu o\u011flan yax\u015f\u0131 yaz\u0131r, M\u0259mm\u0259d \u0130smay\u0131l is\u0259 deyirdi ki, a M\u0259mm\u0259d, bu o\u011flandan \u015fair olmayacaq. Ax\u0131rda bir g\u00fcn M\u0259mm\u0259d \u0130smay\u0131l m\u0259n\u0259 dedi ki, o\u011ful, m\u0259nim s\u0259ninl\u0259 he\u00e7 bir q\u0259sd-q\u0259r\u0259zim yoxdu. Nec\u0259 olur ki, tan\u0131madan-el\u0259m\u0259d\u0259n, Tovuzun Yuxar\u0131 \u00d6ys\u00fczl\u00fc k\u0259ndind\u0259n Rauf Abbasov adl\u0131 bir o\u011flan\u0131n m\u0259qal\u0259sini d\u0259rc el\u0259yir\u0259m, amma s\u0259ni yox?! O vaxt ona dem\u0259dim ki, h\u0259min o\u011flan m\u0259n\u0259m. Ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm ki, bu adam m\u0259nim \u00f6z yaz\u0131m\u0131 m\u0259n\u0259 misal g\u00f6st\u0259rirs\u0259, dem\u0259li \u015fair yox, publisist olmal\u0131yam&#8230;\u201d<br \/>\nBu bel\u0259. \u0130kincisi is\u0259 hekay\u0259sini \u00e7ap etm\u0259diyim\u0259 g\u00f6r\u0259 aradan 25 ild\u0259n \u00e7ox ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259niml\u0259 k\u00fcs\u00fcl\u00fc olan (V.\u0130saqo\u011flu), ya da \u015ferl\u0259rini verm\u0259diyim\u0259 g\u00f6r\u0259 arabir giley ed\u0259n (B.\u018flib\u0259yli) tovuzlular da var. B\u0259li, ba\u015f redaktoru oldu\u011fum \u201cG\u0259nclik\u201d jurnal\u0131n\u0131 m\u0259n Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin Qazax \u015f\u00f6b\u0259sinin almanax\u0131na bax bel\u0259 \u201c\u00e7\u00f6nd\u0259rmi\u015fdim\u201d. \u018fs\u0259rl\u0259ri \u201cG\u0259nclik\u201d d\u0259 yer alan, dey\u0259k ki, yaln\u0131zca Yard\u0131ml\u0131dan olan istedadlar\u0131n \u00fcmumi say\u0131 Tovuzdan, Qazaxdan olanlardan qat-qat \u00e7oxdur. \u0130lk oxudu\u011fumda \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259diyim bu \u201ct\u0259nqid\u201di, aradan bir bu q\u0259d\u0259r vaxt ke\u00e7dikd\u0259n sonra indi niy\u0259 xat\u0131rlayas\u0131 oldum? H\u0259, dedim ax\u0131, \u0259n az\u0131ndan bir tovuzlu haqq\u0131nda n\u0259s\u0259 yaz\u0131m ki, bir k\u00f6\u015f\u0259 yazar\u0131n\u0131 yalan\u00e7\u0131 \u00e7\u0131xmaqdan xilas edim&#8230;<br \/>\nKitab\u0131n\u0131 uzun aradan sonra oxudu\u011fum Akif \u018fhm\u0259dgil, yuxar\u0131da dediyim kimi, \u0259d\u0259biyyata g\u0259li\u015f bax\u0131m\u0131ndan \u201cara n\u0259sill\u0259r\u201din t\u0259msil\u00e7isidir. Amma el\u0259 indi m\u0259nim gec olsa da oxudu\u011fum kitab\u0131 bunu dem\u0259y\u0259 haqq verir ki, Akif \u018fhm\u0259dgil g\u00fcnd\u0259md\u0259 tutulan, d\u0259bd\u0259 olan \u015fairl\u0259rd\u0259n he\u00e7 d\u0259 az i\u015f g\u00f6rm\u0259yib. Servantes demi\u015fk\u0259n h\u0259r k\u0259s \u00f6z g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fin \u00f6vlad\u0131d\u0131r.<br \/>\nT\u0259rif dem\u0259kd\u0259 v\u0259 yazmaqda ham\u0131dan x\u0259sis olan \u018f.\u018fylisli h\u0259l\u0259 q\u0131rx\u0131n\u0131 yeni haqlayan \u018fhm\u0259dgil\u0259 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 \u201cQ\u0131rx ya\u015f\u0131na salam olsun, Akif b\u0259y!\u201d m\u0259qal\u0259sind\u0259, bax\u0131n, n\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131: \u201cLap el\u0259 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 s\u0259nin kitab\u0131n\u0131 oxuyub, o kitab\u0131n hesab\u0131na bir az da k\u00f6vr\u0259lib q\u00f6vr el\u0259y\u0259n \u00fcr\u0259yimi bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259-k\u00fc\u00e7\u0259 g\u0259zdir\u0259nd\u0259 \u00e7ox m\u0259hsuldar yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131zdan birinin \u00e7ox t\u0259nt\u0259n\u0259li yubiley m\u0259rasimind\u0259 bir vaxt sevdiyim bu fikir bird\u0259n yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc: \u201cT\u0259bi\u0259td\u0259 g\u00fccl\u00fc, sell\u0259m\u0259, \u015f\u0131d\u0131r\u011f\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar da olur, adic\u0259, sakitc\u0259, aram-aram ya\u011fan ya\u011f\u0131\u015flar da. V\u0259 lap bir anl\u0131q, birc\u0259 d\u0259qiq\u0259lik sakit ya\u011fan o ya\u011f\u0131\u015fdan sonra haradasa bir yolun q\u0131ra\u011f\u0131nda do\u011fulub d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n bir c\u00fct b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 bir b\u00f6y\u00fck sevinc olub, bir u\u015fa\u011f\u0131n xatirind\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck qala bil\u0259r\u201d. S\u0259n m\u0259nim al\u0259mimd\u0259, bu yurddan \u015fairl\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n sonsuz-s\u0259rh\u0259dsiz, ads\u0131z-\u00fcnvans\u0131z topra\u011fa asta-asta, aram-aram ya\u011fan o YA\u011eI\u015eA b\u0259nz\u0259yirs\u0259n, \u0259zizim Akif\u201d.<br \/>\n\u018fkr\u0259m \u018fylislinin bu d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259rin\u0259 n\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259k olar? Niy\u0259 m\u0259n h\u0259r zaman ona sad\u0259c\u0259 m\u0259n\u0259 say\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n bir insana baxan kimi baxmal\u0131 idim? S\u00f6hb\u0259t Akifin h\u0259yat hekay\u0259sind\u0259n yox, \u015fair taleyind\u0259n gedir. G\u00f6z\u00fcmd\u0259 onun \u015fair sehrinin az olmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini eyni yerd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011f\u0131m\u0131zda v\u0259 m\u0259nim ona hardasa istedadl\u0131 bir i\u015f\u00e7i kimi baxma\u011f\u0131mda aramaq laz\u0131md\u0131r. Burada onun \u00f6z g\u00fcnah\u0131 da az deyil, \u00e7\u00fcnki jurnal\u0131n \u015feir \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri kimi \u00f6z \u015feirl\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox, k\u00f6\u015f\u0259 yazar\u0131n\u0131n iddia etdiyi kimi, qazaxl\u0131lar\u0131n, tovuzlular\u0131n \u015feirl\u0259rini yox, istedadl\u0131 cavan \u015fairl\u0259rin \u015feirl\u0259rini \u00e7ap etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. V\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 tavaz\u00f6 \u00f6rn\u0259yi oldu\u011fundand\u0131r ki, budur, bax, m\u0259n d\u0259 o ke\u00e7mi\u015f al\u0131\u015fqanl\u0131qla Akifin kitab\u0131n\u0131 12 ild\u0259n sonra oxuyuram.<br \/>\nKitab\u0131n ilk s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ki \u015feirl\u0259rd\u0259n biri \u201cAd\u0131ndan b\u00f6y\u00fck adamlar\u201d adlan\u0131r:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Ad\u0131ndan b\u00f6y\u00fck adamlar \u2013ar\u0131d\u0131.<br \/>\nAdlar\u0131 \u2013 bal.<br \/>\nH\u0259rd\u0259n uyub bal\u0131na<br \/>\nUnutmu\u015fuq<br \/>\nBaldan \u015firin ar\u0131n\u0131&#8230;\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Akif \u2013 ad\u0131ndan b\u00f6y\u00fck adamd\u0131r v\u0259 el\u0259 bilir\u0259m, \u00f6z\u00fc bunu yuxar\u0131da g\u0259tirdiyim misaldan da g\u00f6r\u00fcld\u00fcy\u00fc kimi, ham\u0131dan yax\u015f\u0131 dil\u0259 g\u0259tirib. V\u0259 m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki Akif hardasa el\u0259 bir az \u00f6z\u00fc il\u0259 m\u0259nim aramdak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k, ona istedadl\u0131 bir \u015faird\u0259n daha \u00e7ox, istedadl\u0131 bir i\u015f\u00e7i kimi bax\u0131lma\u011f\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131b bu \u015feiri. Oxudu\u011fum kitab da bunu deyir hardasa: M\u0259nim sahibimd\u0259n yax\u015f\u0131 insan kimi yox, yax\u015f\u0131 bir \u015fair kimi dan\u0131\u015fma\u011fa s\u0259ni m\u0259cbur ed\u0259c\u0259m, h\u0259l\u0259 bir m\u0259ni oxu!<br \/>\nV\u0259&#8230;\u201dBu adam\u201d\u0131n:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">\u00d6l\u00fcm g\u00f6nd\u0259rdil\u0259r dal\u0131nca bir g\u00fcn<br \/>\nAd\u0131na \u00e7atmad\u0131, \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00e7atd\u0131.<br \/>\nAtl\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcb ata mindil\u0259r,<br \/>\nAd\u0131ndan ki\u00e7ik adamlar..<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;D\u0259y\u0259rmi, d\u0259ym\u0259zmi s\u0259hv edilm\u0259y\u0259!<br \/>\nS\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131bsa Kolumb g\u0259misi,<br \/>\nDem\u0259li, yenid\u0259n k\u0259\u015ff edilm\u0259y\u0259<br \/>\nHardasa yeddinci bir materik var.<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">K\u0259\u015ffolunmazl\u0131\u011f\u0131n k\u0259\u015ffi! Ya da k\u0259\u015ff olunmaq h\u0259sr\u0259ti! Ad\u0131na n\u0259 deyirsiniz deyin, kitab\u0131 oxuduqca yava\u015f-yava\u015f adam kimi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n Akifi \u015fair kimi d\u0259 k\u0259\u015ff el\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rsan.<br \/>\nH\u0259yat\u0131n q\u0259rib\u0259 i\u015fl\u0259kl\u0259ri var, b\u0259z\u0259n s\u0259nin d\u00fcr\u00fcstl\u00fcy\u00fcn, halal\u0131\u011f\u0131n, m\u0259rdliyin, istedad\u0131n ham\u0131dan \u00e7ox s\u0259nin ba\u015f\u0131na b\u0259la olur. \u201cNiy\u0259 onun etdiyini m\u0259n ed\u0259 bilm\u0259dim\u201d qibt\u0259si hans\u0131 f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259tmir ki?! O adamlar ki halalla ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z yuxular\u0131na haram qat\u0131rlar, onlara qar\u015f\u0131 kin b\u0259sl\u0259y\u0259nl\u0259rin kini \u00f6z qursaqlar\u0131nda qalacaq:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">M\u0259nim bir \u0259limin be\u015f k\u00fc\u00e7\u0259si var&#8230;<br \/>\n\u015e\u0259had\u0259t k\u00fc\u00e7\u0259si, ba\u015f k\u00fc\u00e7\u0259si var.<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">\u201cM\u0259nim bir \u0259limin be\u015f k\u00fc\u00e7\u0259si var.\u201d<br \/>\nAy m\u0259n\u0259 \u00fcmidd\u0259n d\u0259rs ver\u0259n adam,<br \/>\nVerdiyin \u00fcmidi sayd\u0131m min\u0259c\u0259n.<br \/>\n\u018fsn\u0259m\u0259, \u0259sn\u0259yin \u0259sn\u0259k g\u0259tir\u0259r,<br \/>\nG\u00f6zl\u0259rin yol \u00e7\u0259k\u0259r g\u00f6zl\u00fcy\u00fcn\u0259c\u0259n&#8230;<br \/>\n\u201c\u00dcmid adam\u0131na\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Akifin \u015feirl\u0259rind\u0259ki k\u0259nd d\u0259, onun idillik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc d\u0259 kims\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259y\u0259n bir ba\u015fqa k\u0259nd m\u0259nz\u0259r\u0259sidir:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;B\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 \u0259ll\u0259ri b\u0259nd\u0259mi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f,<br \/>\nSev\u0259n \u00fcr\u0259kl\u0259rin s\u0259bri t\u00fck\u0259nmi\u015f.<br \/>\nBir q\u0131zla o\u011flan\u0131n \u015f\u0259kli bulaqda \u2013<br \/>\nBu sular n\u0259 g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259kil\u00e7\u0259k\u0259nmi\u015f!<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">V\u0259&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">N\u0259rgiz qoxusu var yaz buludunda,<br \/>\nTorpaq qazansa da, g\u00f6yl\u0259r itirir.<br \/>\nBahar kol dibind\u0259 k\u00f6vr\u0259k b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259<br \/>\nBulud yamac\u0131nda \u015fim\u015f\u0259k bitirir.<br \/>\n\u201cYaz g\u00fcnl\u0259ri\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">R\u0259ssamlar g\u00f6z\u0259lliyi \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirib, an\u0131 da\u015fla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 bacaran b\u0259xtiyarlard\u0131r. Zaman daxilind\u0259 ya\u015fama\u011fa m\u0259hkum olanlar\u0131 zaman xaricind\u0259 tutmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil, L.N. Tolstoya g\u00f6r\u0259. S\u0259n\u0259t d\u00fcnyas\u0131 zaman d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6z d\u00f6vran\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u0259kd\u0259dir, onda n\u0259 Ke\u00e7mi\u015f var, n\u0259 G\u0259l\u0259c\u0259k, onda s\u0259n\u0259tkar ilham\u0131 il\u0259 tutulub saxlan\u0131lan \u0259b\u0259diyy\u0259t \u00fcnvanl\u0131 \u0130ndi var. Kimin qay\u0131m poetik yadda\u015f\u0131 varsa, o, y\u00fcz ya\u015f\u0131nda da yeni n\u0259s\u0259 dey\u0259c\u0259k. Belinskinin s\u00f6zl\u0259rini t\u0259sdiql\u0259y\u0259si olsaq, \u201cpoeziya h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00f6nc\u0259 poeziya olmal\u0131d\u0131r\u201d. A\u015fa\u011f\u0131da oxuyaca\u011f\u0131n\u0131z ayr\u0131-ayr\u0131 \u015feirl\u0259rd\u0259n g\u0259tirdiyim misallar, el\u0259 bilir\u0259m, dedikl\u0259rim\u0259 yet\u0259rli s\u00fcbutdur:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;B\u0259lk\u0259 d\u0259 hiss edib qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n<br \/>\nQ\u0131\u015f\u0131n soyu\u011funu, q\u0131\u015f\u0131n qar\u0131n\u0131.<br \/>\nQara t\u00fcst\u00fcs\u00fcnd\u0259 traktorlar\u0131n<br \/>\n\u0130sidir qar\u011falar qanadlar\u0131n\u0131.<br \/>\n\u201cL\u00f6vh\u0259\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;Hamletin atas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr yad\u0131ma<br \/>\nAd\u0131n\u0131 deyimmi? Yaddaqaland\u0131.<br \/>\nOturub i\u00e7imd\u0259 \u0259lind\u0259 g\u00fczg\u00fc<br \/>\nK\u0259d\u0259rin g\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00fczg\u00fc saland\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;M\u0259n onun ad\u0131na \u00fcmid deyir\u0259m,<br \/>\nM\u0259n onun ad\u0131na \u00e7i\u00e7\u0259k&#8230; solmas\u0131n.<br \/>\nM\u0259n\u0259 k\u00f6lg\u0259md\u0259n d\u0259 yax\u0131n adam var,<br \/>\nK\u00f6lg\u0259si \u00fcst\u00fcmd\u0259n \u0259skik olmas\u0131n&#8230;<br \/>\n\u201cK\u00f6lg\u0259 adam\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;Bel\u0259 kor-koran\u0259 baxma arxaya,<br \/>\nBoylansan, pis olmaz, sa\u011f-soluna da.<br \/>\nBab\u0259kin qoluna g\u00fcv\u0259nm\u0259k yet\u0259r,<br \/>\nBir azca g\u00fcc el\u0259 \u00f6z qoluna da!<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">\u201cBab\u0259kin qoluna tap\u0131nmaq yet\u0259r\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">N\u0259d\u0259n g\u00fcll\u0259r, \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r \u00f6zg\u00fcrc\u0259 zaman\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259 a\u00e7\u0131la bilir, n\u0259d\u0259n sular ist\u0259diyi m\u0259kandan \u00e7\u0131x\u0131b \u00e7a\u011flaya bilir, amma bu d\u00fcnyan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibi insan rejiml\u0259r q\u0259libin\u0259 sal\u0131n\u0131b s\u0131x\u0131l\u0131r, azadl\u0131qlar\u0131 \u0259ll\u0259rind\u0259n al\u0131n\u0131r? N\u0259d\u0259n insan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131n, m\u0259kan\u0131n \u201cn\u0259 dey\u0259rl\u0259r\u201dind\u0259n, \u201cnec\u0259 dey\u0259rl\u0259r\u201dind\u0259n qurtula bilmir? Bunun g\u00fcnah\u0131n\u0131 harda, kimd\u0259 axtarmal\u0131?<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">\u00dcz\u00fc nar\u0131n-nar\u0131n tutulub g\u00f6y\u00fcn,<br \/>\nQ\u0131\u015f\u0131n \u0259lind\u0259dir qar azadl\u0131\u011f\u0131.<br \/>\n\u018fsli yaxas\u0131nda q\u0131rx d\u00fcym\u0259-d\u00fcy\u00fcn,<br \/>\nAl\u0131n\u0131b K\u0259r\u0259min yar azadl\u0131\u011f\u0131..<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Bir ana b\u0259tnind\u0259n \u00fcz\u00fcl\u00fcb g\u0259lir<br \/>\nK\u00f6rp\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 \u2013 bir az \u0259rk\u00f6y\u00fcn.<br \/>\nBulud \u0259mc\u0259yind\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u00fcb g\u0259lir<br \/>\nYa\u011f\u0131\u015f azadl\u0131\u011f\u0131 anam\u0131z g\u00f6y\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">\u201cQ\u0131\u015f\u0131n \u0259lind\u0259dir qar azadl\u0131\u011f\u0131\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Saz-s\u00f6z m\u00fchitind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b qo\u015fma \u0259lhavas\u0131na k\u00f6kl\u0259nib \u015feirl\u0259r yazan v\u0259 h\u0259tta haqqs\u0131z ad-san qazananlar da yox deyil. Abbas Tufarqanl\u0131n\u0131n, X\u0259st\u0259 Qas\u0131m\u0131n, \u018fl\u0259sg\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 q\u0259libl\u0259ri, qafiy\u0259 v\u0259 r\u0259difl\u0259ri pis bir \u015f\u0259kild\u0259 istismar etm\u0259kl\u0259, yaln\u0131z sa\u011f-solundak\u0131 \u00fcmumi \u015fablona uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f z\u00f6vql\u0259ri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n zaman\u0131 aldada bil\u0259rs\u0259n. V\u0259ssalam! Forma, ritm, fikir, qafiy\u0259d\u0259 yenilik aray\u0131\u015flar\u0131 olmayan \u015feirin g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 yax\u0131ndan-uzaqdan bir ba\u011flant\u0131s\u0131 olmaz. V\u0259 al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f t\u0259krar m\u0131z\u0131lt\u0131larla ke\u00e7ici r\u0259\u011fb\u0259t v\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t qazananlar\u0131n \u0259slind\u0259 \u00f6zl\u0259rind\u0259n sonra g\u0259l\u0259n t\u0259c\u00fcrb\u0259siz \u0259d\u0259bi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin yollar\u0131n\u0131 \u00e7a\u015fd\u0131rmalar\u0131ndan ba\u015fqa bir xidm\u0259tl\u0259ri d\u0259 yoxdur. Olmaz da!<br \/>\nSaz-s\u00f6z, qo\u015fma, g\u0259rayl\u0131 m\u00fchitind\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131na baxmayaraq, Akifin \u015feirl\u0259rind\u0259 m\u0259n\u0259 \u0259n \u00e7ox xo\u015f g\u0259l\u0259n bu \u015feirl\u0259rin aray\u0131\u015f i\u00e7ind\u0259 olmas\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;O k\u00f6rp\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n g\u00fcman\u0131 darda;<br \/>\nAtacaq \u00f6z\u00fcn\u00fc tank\u0131n alt\u0131na<br \/>\n\u018fli qumbarada, aya\u011f\u0131 gorda&#8230;<br \/>\nBu bayram ax\u015fam\u0131, bu bahar a\u011fz\u0131<br \/>\nBu torpaq qan \u201ci\u00e7ir\u201d, bat\u0131r g\u00fcnaha.<br \/>\n\u018flind\u0259 o\u011flunun qara ka\u011f\u0131z\u0131<br \/>\nG\u00f6z\u00fcnd\u0259 o\u011flunun \u00f6l\u00fcm sevinci<br \/>\nBir ana \u00fcz\u00fcn\u00fc tutur Allaha.<br \/>\n&#8230;S\u0259ns\u0259n inand\u0131\u011f\u0131, s\u0259ns\u0259n qibl\u0259si.<br \/>\nBir s\u00f6yl\u0259 n\u0259 vaxtdan a\u00e7ar olubdur<br \/>\nC\u0259nn\u0259t qap\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n g\u00fcll\u0259si?<br \/>\n\u201cM\u00fcharib\u0259 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;O g\u00fcn S\u0259rdar \u018fs\u0259d asd\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc<br \/>\nBir vaxt paltosunu asarm\u0131\u015f bel\u0259.<br \/>\n&#8230;\u00d6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u0259n s\u00f6z d\u0259lisinin<br \/>\nKim deyir qatili pe\u015f\u0259kar deyil&#8230;<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">V\u0259 o \u015fairin xan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259tirs\u0259niz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz m\u0259nz\u0259r\u0259d\u0259n qan\u0131n\u0131z donar:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Sevirmi\u015f, ondak\u0131 \u00fcr\u0259y\u0259 bir bax \u2013<br \/>\nSevirmi\u015f \u0259rinin c\u0259llad\u0131n\u0131 da!\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">\u201cO g\u00fcn S\u0259rdar \u018fs\u0259d&#8230;\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Akifin \u015feirl\u0259rinin fikir y\u00fck\u00fc b\u0259z\u0259n yazd\u0131\u011f\u0131 misralara s\u0131\u011f\u0131\u015fm\u0131r. C\u0259mi \u00fc\u00e7 misradan ibar\u0259t olan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u015feir\u0259 diqq\u0259tinizi \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259rdim:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Paltosuz \u00e7iyinl\u0259rim\u0259 qonan qar,<br \/>\ns\u0259n atl\u0131san,<br \/>\nm\u0259n piyada.<br \/>\n\u201cPiyada v\u0259 atl\u0131 qar\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">\u018fhm\u0259dgil ist\u0259s\u0259 d\u0259 pis \u015feirl\u0259r yaza bilm\u0259z, yazma\u011fa haqq\u0131 da yoxdur, \u00e7\u00fcnki \u00f6z\u00fc \u00f6z \u015feiri il\u0259 pis \u015feirl\u0259r\u0259 ged\u0259n k\u0259s\u0259 yollar\u0131 \u00e7oxdan ba\u011flay\u0131b:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">&#8230;ilham\u0131n pis vaxt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb,<br \/>\nel\u0259 bil pis o\u011ful<br \/>\nyax\u015f\u0131 bir atan\u0131n baxt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb,<br \/>\nilham\u0131n aciz bir vaxt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb<br \/>\nyax\u015f\u0131 \u015fairl\u0259rin<br \/>\npis \u015feirl\u0259ri.<br \/>\n\u201cYax\u015f\u0131 \u015fairl\u0259rin pis \u015feirl\u0259ri\u201d.<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">V\u0259 bel\u0259c\u0259 yax\u015f\u0131 \u015fairl\u0259rin yax\u015f\u0131 \u015feirin\u0259 misal olaraq yaz\u0131m\u0131 A.\u018fhm\u0259dgilin \u201cS\u0259nin ad\u0131nad\u0131r\u201d \u015feiri il\u0259 tamamlamaq ist\u0259dim:<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Qar.<br \/>\nH\u0259sr\u0259tind\u0259n a\u011farar<br \/>\npapa\u011f\u0131m\u0131n da sa\u00e7lar\u0131.<br \/>\nG\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fam-<br \/>\nS\u0259nin ad\u0131nad\u0131r bu g\u00f6r\u00fc\u015f.<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Ad\u0131n\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131m qardan<br \/>\nqartopas\u0131 haz\u0131rlay\u0131b<br \/>\ntutmu\u015fam<br \/>\nsa\u011f \u0259limd\u0259,-<br \/>\ns\u0259nin ad\u0131nad\u0131r bu qartopu,-<br \/>\nad\u0131nla<br \/>\n\u00f6z\u00fcn\u00fc vuras\u0131yam!<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Gecikirs\u0259n,<br \/>\n\u0259riyir<br \/>\n\u0259lind\u0259n tutdu\u011fum qartopu da.<br \/>\nBarmaqlar\u0131mdan<br \/>\nya\u011f\u0131\u015f ya\u011f\u0131r torpa\u011fa-<br \/>\nS\u0259nin ad\u0131nad\u0131r bu ya\u011f\u0131\u015f!<\/p>\n<p style=\"color: #141823;\">Sevgi ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 yaz soraql\u0131,<br \/>\nhardasa \u0259lind\u0259 qartopu,<br \/>\ndiz\u0259c\u0259n qar i\u00e7ind\u0259<br \/>\ndayan\u0131b s\u0259ni g\u00f6zl\u0259yir bahar-<br \/>\nS\u0259nin ad\u0131nad\u0131r bu bahar!<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"7885\">Yaz\u0131ya 930 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz\u0131ma bu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7m\u0259yim t\u0259sad\u00fcf\u00fc deyil. \u201cDostunu s\u00f6yl\u0259, s\u0259nin kim oldu\u011funu deyim\u201cd\u0259 oldu\u011fu kimi \u201c\u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r, s\u0259nin kim oldu\u011funu deyim\u201dd\u0259 d\u0259 h\u0259qiq\u0259t pay\u0131, umdu\u011fumuzdan daha \u00e7oxdur. Xalq\u0131n ya\u015fam boyu azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259si hardasa h\u0259yat m\u00fcst\u0259visind\u0259 v\u0259zinl\u0259r qov\u011fas\u0131yla paralel getmi\u015fdir. Ortaq \u0259d\u0259biyyatlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c \u00f6rn\u0259kl\u0259rini \u00fcst\u00fcnd\u0259 bar\u0131nd\u0131ran yeddinci y\u00fcz ilin b\u0259ng\u00fc da\u015flar\u0131ndak\u0131 G\u00f6kt\u00fcrk \u0259d\u0259bi \u00f6rn\u0259kl\u0259rinin heca v\u0259znnind\u0259 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3419,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7885"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7885"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7885\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7886,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7885\/revisions\/7886"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}