{"id":8496,"date":"2015-02-27T11:13:01","date_gmt":"2015-02-27T07:13:01","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=8496"},"modified":"2015-02-27T11:13:01","modified_gmt":"2015-02-27T07:13:01","slug":"nizam%c9%99ddin-s%c9%99msizad%c9%99-sirvan-%c9%99tirli-sair-n%c9%99f%c9%99sli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=8496","title":{"rendered":"Nizam\u0259ddin \u015e\u0259msizad\u0259 &#8211;\u015eirvan \u0259tirli, \u015fair n\u0259f\u0259sli"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/3044_a4hdzpj1kl.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-8497 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/3044_a4hdzpj1kl-207x300.jpg\" alt=\"nizam\u0259ddin\" width=\"207\" height=\"300\" \/><\/a>\u00a0<span style=\"color: #000000;\">K\u00f6hn\u0259 bir fikrimi bu yaz\u0131da etiraf etm\u0259liy\u0259m: ya\u015f\u0131dlar\u0131m haqq\u0131nda yazmaqdan a\u015fkar z\u00f6vq al\u0131ram. Bir t\u0259nqid\u00e7i kimi m\u0259nsub oldu\u011fum yarad\u0131c\u0131 n\u0259sl\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fc borclu hesab edir\u0259m. Bu m\u0259nc\u0259 t\u0259\u0259c\u00fcbl\u00fc deyil, h\u0259m d\u0259 XX \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259 &#8211; be\u015finci onillikd\u0259 t\u0259v\u0259ll\u00fcd tapan u\u015faqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ustedadl\u0131 aliml\u0259r, \u015fairl\u0259r v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar oldular. V\u0259 indi onlar &#8211; \u201c50-cil\u0259r\u201d \u00f6zl\u0259rinin 60 ya\u015f\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Bel\u0259 istedadl\u0131 \u201c50-cil\u0259r\u201dd\u0259n biri d\u0259 bu il aprel ay\u0131n\u0131n 10-da 60 ya\u015f\u0131 tamam olmu\u015f F\u0259xr\u0259ddin Meydanl\u0131d\u0131r. \u0130xtisasca iqtisad\u00e7\u0131 olan F\u0259xr\u0259ddin k\u00f6kl\u00fc-k\u00f6km\u0259cli \u015eirvanl\u0131d\u0131r. Ucar\u0131n q\u0259dim Boyat obas\u0131nda &#8211; M\u0259h\u0259mm\u0259d Fizuli v\u0259t\u0259nind\u0259 &#8211; m\u00fc\u0259llim ail\u0259sind\u0259 anadan olub. O d\u00f6vr\u00fcn bir \u00e7ox g\u0259ncl\u0259ri kimi orta m\u0259kt\u0259bi bitirib, z\u0259hm\u0259t d\u00fcnyas\u0131na qat\u0131l\u0131b. Kolxoz\u00e7u v\u0259 f\u0259hl\u0259 (1971-1975) i\u015fl\u0259yib, h\u0259yat\u0131n dad\u0131n\u0131-tam\u0131n\u0131 hiss edib. Stavropol diyar\u0131nda h\u0259rbi xidm\u0259ti (1975-1977) v\u0259 ali t\u0259hsilini ba\u015fa vurduqdan sonra, ali t\u0259hsilli iqtisad\u00e7\u0131 kimi m\u00fcxt\u0259lif nazirlikl\u0259rin m\u0259rk\u0259zi aparat\u0131nda m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259yib, haz\u0131rda yen\u0259 d\u0259 bel\u0259 bir m\u0259sul v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">T\u0259qvim xarakterli bu \u00f6m\u00fcrnam\u0259 faktlar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259m\u0259k d\u0259 olard\u0131. \u00c7\u00fcnki F\u0259xr\u0259ddin adi bir \u00f6m\u00fcr ya\u015famay\u0131b. \u00c7\u0259tin, z\u0259ngin v\u0259 maraql\u0131 bir tale ya\u015fay\u0131b. Ham\u0131m\u0131z kimi taleyi il\u0259 iki \u0259srin, iki minilliyin \u00fcz\u0259rind\u0259n k\u00f6rp\u00fc salan F\u0259xr\u0259ddin d\u0259 ulu s\u0259l\u0259fi romantik \u015fair v\u0259 h\u0259kim (!) Abbas S\u0259hh\u0259t kimi \u201cM\u0259sl\u0259kim t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131md\u0131r!\u201d dey\u0259 bil\u0259r. Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00e7oxdan &#8211; \u201cSevdal\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u0259r\u201d (2000), \u201cAz\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131-g\u00f6z\u0259llikl\u0259r diyar\u0131\u201d (2004) v\u0259 \u201cSev\u0259nl\u0259r qocalm\u0131r\u201d (2009) kimi maraql\u0131 \u015feir kitablar\u0131ndan, q\u0259zetl\u0259ri s\u00fcsl\u0259ndir\u0259n publisistik m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259n tan\u0131\u015f olsam da, \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fc il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fum v\u0259 bu \u00fcnsiyy\u0259tin dostlu\u011fa \u00e7evrildiyi son 6-7 ild\u0259 onun ayd\u0131n, duru v\u0259 s\u0259mimi insan oldu\u011funu m\u00fc\u015fahid\u0259 etmi\u015f\u0259m. M\u0259n ona \u201cF\u0259xr\u0259ddin Meydanl\u0131 &#8211; \u0259n g\u00f6z\u0259l \u015eirvanl\u0131, namuslu-vicdanl\u0131\u201d dey\u0259 <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/www.kaspi.az\/photos\/faxo.jpg\" alt=\"\" width=\"223\" height=\"273\" \/>m\u00fcraci\u0259t edir\u0259m.\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F\u0259xr\u0259ddinin \u00f6z\u00fcnd\u0259n d\u0259, s\u00f6z\u00fcnd\u0259n d\u0259 \u015eirvan \u0259tri g\u0259lir. \u015eirvan \u0259tri Az\u0259rbaycan \u0259tirl\u0259ri<br \/>\ni\u00e7\u0259risind\u0259 \u0259n rahiy\u0259li \u0259tirdir. \u015eirvan \u0259trini m\u0259n lap u\u015faql\u0131qdan &#8211; A\u015f\u0131q \u015eakirin mahn\u0131lar\u0131ndan, \u201c\u015eirvan g\u00f6z\u0259ll\u0259m\u0259si\u201dnd\u0259n tan\u0131y\u0131ram.\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F\u0259xr\u0259ddind\u0259 \u015eirvanl\u0131ya m\u0259xsus bir ne\u00e7\u0259 x\u00fcsusiyy\u0259t var ki, onu m\u0259n\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 ham\u0131ya sevdirib: O a\u00e7\u0131q \u00fcr\u0259ki, nikbin simal\u0131, t\u0259m\u0259nnas\u0131z \u00fcnsiyy\u0259t yaradan, h\u0259mi\u015f\u0259 insanlara do\u011fru g\u0259l\u0259n, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda iddias\u0131z, t\u0259x\u0259\u015f\u015f\u00fcs satmaqdan uzaq, \u00e7\u00f6r\u0259kver\u0259n v\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k q\u0259drini bil\u0259n, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik duy\u011fular\u0131na malik v\u0259t\u0259nda\u015f ziyal\u0131d\u0131r. Onun h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131nda bu g\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 laz\u0131m olan insaf v\u0259 insanl\u0131q dayan\u0131r.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F\u0259xr\u0259ddin poeziyas\u0131n\u0131n bir-birini do\u011furan iki \u0259sas t\u0259r\u0259nn\u00fcm obyekti \u015fairin \u015feir kitablar\u0131n\u0131n ad\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b: g\u00f6z\u0259llik v\u0259 sevgi!\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F\u0259xr\u0259ddinin \u201cSev\u0259nl\u0259r qocalm\u0131r\u201d kitab\u0131na \u00f6n s\u00f6z\u00fcnd\u0259 t\u0259nqid\u00e7i Vaqif Yusifli yaz\u0131r: \u201cF\u0259xr\u0259ddinin sevgi \u015feirl\u0259ri ya\u015fan\u0131lan hissl\u0259rin, duy\u011fular\u0131n inikas\u0131d\u0131r. Onun bu \u015feirl\u0259rind\u0259 yalan, riya, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc-bi\u00e7ili saxtal\u0131q yoxdur. O dey\u0259nd\u0259 ki, &#8220;G\u00fcn\u0259\u015fin i\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259rind\u0259di, K\u00f6n\u00fcl bar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259rind\u0259di\u201d- m\u0259n bir oxucu kimi bu hissl\u0259rin safl\u0131\u011f\u0131na inan\u0131ram. O \u015feird\u0259 G\u00d6Z g\u00f6z\u0259llik obraz\u0131 kimi canlan\u0131r.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F\u0259xr\u0259ddinin sevgi \u015feirl\u0259rind\u0259 q\u0259lbi qocalmaq qorxusu g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n bir A\u015fiqin-M\u00fcasir insan\u0131n nikbinliyi canlan\u0131r. Bunlar \u0259n\u0259n\u0259vi hicran \u015feirl\u0259ri deyil. Bunlar sevgid\u0259n v\u0259 bu sevginin g\u00f6z\u0259lliyind\u0259n doymaq bilm\u0259y\u0259n bir insan\u0131n k\u00f6n\u00fcl\u0259 s\u0131\u011fmayan f\u0259r\u0259h hissl\u0259ridir\u201d.\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">El\u0259 bilir\u0259m ki, V.Yusifli \u015fairin sevgi hissini do\u011fru t\u0259yin edib.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><b style=\"color: #000000;\">Ay s\u0259rv qam\u0259tlim, ay \u015fux b\u0259d\u0259nlim,<br \/>\nYana\u011f\u0131 lal\u0259li, n\u0259rgiz \u00e7\u0259m\u0259nilim.<br \/>\nSa\u00e7lar\u0131 k\u0259hr\u0259ba s\u00fcnb\u00fcl-s\u00fcs\u0259nlim,<br \/>\nH\u0259yat\u0131n n\u0259\u015f\u0259si s\u00f6zl\u0259rind\u0259di,<br \/>\nG\u00fcn\u0259\u015fin i\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259rind\u0259di&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;G\u00f6zl\u0259rim yolunda, izl\u0259rind\u0259di,<br \/>\nK\u00f6n\u00fcl bar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259rind\u0259di&#8230;<\/b><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">M\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 t\u0259bi\u0259tin v\u0259hd\u0259ti b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 \u015feirin poetik meyar\u0131 v\u0259 estetik \u0259yar\u0131 olub. \u015eeir xiridar\u0131, ustad \u0130lyas Tapd\u0131q s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 yaz\u0131r ki, \u201c\u015eairin t\u0259bi\u0259t sevgisi \u00f6t\u0259ri deyil. H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l bu sevgid\u0259 t\u0259bi\u0259ti duymaq hissi var. M\u00fc\u015fahid\u0259 el\u0259mi\u015f\u0259m, F\u0259xr\u0259ddin Meydanl\u0131n\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259bi\u0259t \u015feirl\u0259ri m\u0259n\u0259 H\u00fcseyn Arifin &#8211; o ustad \u015fairin g\u00f6z\u0259l t\u0259bi\u0259t \u015feirl\u0259rini xat\u0131rlad\u0131r.\u201d S\u00f6zl\u0259rin\u0259 \u0259yanilik \u00fc\u00e7\u00fcn o, a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 beytl\u0259ri misal verir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><b style=\"color: #000000;\">Q\u0131z\u0131l pay\u0131z yarpaqlar\u0131n yaxas\u0131n\u0131 saraldar,<br \/>\nTopa-topa bulud g\u0259l\u0259r, g\u00f6y\u00fcn \u00fcz\u00fcn qaraldar.<\/p>\n<p>Sel g\u0259l\u0259nd\u0259 \u00e7aylar da\u015far, basar yolu-irizi,<br \/>\nD\u00fcz\u0259nlikl\u0259r bir anl\u0131\u011fa xat\u0131rladar d\u0259nizi&#8230;<\/b><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Burada r\u0259mz, s\u00f6z\u00fcn \u00e7oxm\u0259nal\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r g\u00f6z\u0259l bir portret var: t\u0259bi\u0259tin portreti! \u0130stedadl\u0131 r\u0259ssam bu misralar\u0131 oxuyub canl\u0131 bir t\u0259bi\u0259t portreti, m\u0259nz\u0259r\u0259 r\u0259smi \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259r.\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">T\u0259bi\u0259t \u015feirl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rim m\u0259n\u0259 imkan verir dey\u0259m ki, F.Meydanl\u0131 \u015feir s\u0259n\u0259tind\u0259 \u00e7\u0259tin olan psixoloji paralelizm yaratma\u011f\u0131-insan ovqat\u0131n\u0131, onun m\u0259n\u0259vi-psixoloji portretini t\u0259bi\u0259t fakturas\u0131nda t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirm\u0259yi bacar\u0131r.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><b style=\"color: #000000;\">Me\u015f\u0259 i\u00e7i, qarl\u0131 tala,<br \/>\nD\u00fcm a\u011fappaq, baxsan hara.<br \/>\nCeyran enib yamaclara,<br \/>\nQ\u0131\u015f f\u0259slinin s\u0259h\u0259r \u00e7a\u011f\u0131,<br \/>\nSeyr ed\u0259s\u0259n buz bula\u011f\u0131&#8230;<\/b><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Bu portretin g\u00f6z\u0259lliyi t\u0259svirin t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u0259 ke\u00e7m\u0259sind\u0259, dinamika v\u0259 co\u00e7qunlu\u011fundad\u0131r.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F.Meydanl\u0131n\u0131n \u201cPay\u0131z\u0131n v\u0259sfi\u201d silsil\u0259si m\u00fcasir t\u0259bi\u0259t poeziyas\u0131n\u0131n cazib\u0259dar n\u00fcmun\u0259l\u0259ridir. O \u00f6z \u015feirl\u0259rini pay\u0131z\u0131n m\u00fcjd\u0259l\u0259ri hesab edir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F\u0259xr\u0259ddin s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259nas\u0131 \u201cdinin f\u0259xri\u201d dem\u0259kdi. B\u0259lk\u0259 el\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun fikri-ilham\u0131 HAQQ m\u00f6vzular\u0131na, yerd\u0259n \u0259l \u00fcz\u00fcb HAQQ\u0131n d\u0259rgah\u0131na \u00fcz \u00e7evirir. \u015eairin \u201cSev\u0259nl\u0259r qocalm\u0131r\u201d kitab\u0131na daxil olan \u201cAllah \u201cOL\u201d dem\u0259kl\u0259, oldu bu d\u00fcnya\u201d \u015feirl\u0259r silsil\u0259si buna ill\u00fcstrasiya ola bil\u0259r.\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><b style=\"color: #000000;\">Ey m\u0259nim Allah\u0131m, R\u0259bbim, P\u0259nah\u0131m,<br \/>\nG\u00f6nd\u0259r m\u0259rh\u0259m\u0259tin \u0259hv et g\u00fcnah\u0131m.<br \/>\nAd\u0131n dilimd\u0259dir g\u00fcn\u00fcn h\u0259r an\u0131,<br \/>\nX\u0259lq edib b\u0259x\u015f etdin biz\u0259 cahan\u0131&#8230;<\/b><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Yaxud, bir bel\u0259 beyt:<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><b style=\"color: #000000;\">\u00c7i\u00e7\u0259k yetirm\u0259k\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259m\u0259 yaz\u0131,<br \/>\nG\u00fcl \u0259tri ist\u0259s\u0259n, ba\u015fla namaz\u0131&#8230;<\/b><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F\u0259xr\u0259ddinin irfani m\u00f6vzudak\u0131 \u015feirl\u0259ri Allah sevgisind\u0259n yaran\u0131b, insan\u0131n d\u00fcnyadak\u0131 taleyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259td\u0259n do\u011fulan f\u0259ls\u0259fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r, aforizml\u0259r t\u0259rzind\u0259dir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F.Meydanl\u0131n\u0131n \u201cDeyi\u015fm\u0259l\u0259r\u201d silsil\u0259si d\u0259 xeyli maraql\u0131d\u0131r. Onun bir qism d\u0259 \u201c\u0130thaflar\u201d\u0131 var, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 m\u0259n yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan, pisliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq ithaf \u015feirl\u0259rini b\u0259y\u0259nmir\u0259m, burada bir yar\u0131nma sindromu g\u00f6r\u00fcr\u0259m.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F\u0259xr\u0259ddinin u\u011furlu poetik obrazlar\u0131ndan biri d\u0259 \u201cYol\u201ddur. B\u00f6y\u00fck sufi A\u015f\u0131q Veys\u0259l \u201cUzun, inc\u0259 bir yoldayam\u201d, deyirdi. Sufizmd\u0259 yol HAQQa aparan t\u0259riq\u0259t m\u0259nas\u0131ndad\u0131r, bu yolun yol\u00e7usuna is\u0259 \u201csalik\u201d deyirdil\u0259r. F\u0259xr\u0259ddinin \u015feirl\u0259rind\u0259 YOL V\u0259t\u0259n r\u0259mzidir. Yol varsa harasa getm\u0259lis\u0259n. Onun \u201cYol\u201d \u015feirl\u0259rini oxuyark\u0259n m\u0259nal\u0131 v\u0259 m\u0259\u015fhur deyiml\u0259ri xat\u0131rlay\u0131ram: Qara\u00e7\u0131dan soru\u015furlar ki, V\u0259t\u0259nin harad\u0131r? Deyir ki, yollar! Bir d\u0259 deyirl\u0259r: \u201cB\u00fct\u00fcn yollar m\u0259b\u0259d\u0259 apar\u0131r.\u201d\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Etiraf ed\u0259k ki, bu g\u00fcn \u201cEtibar\u201d, \u201cS\u0259daq\u0259t\u201d, \u201cV\u0259fa\u201d,.. h\u0259yatdan qeyb\u0259 \u00e7\u0259kilib, yaln\u0131z quru bir ifad\u0259 kimi insanlar\u0131n adlar\u0131nda qal\u0131b. Az qala \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 kitab\u201da d\u00fc\u015fm\u0259kd\u0259 olan bel\u0259 s\u00f6zl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 ki\u015fi s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. \u201cK\u0130\u015e\u0130L\u018fR\u0130N\u201d \u015feirind\u0259 \u015fair bu t\u0259hl\u00fck\u0259ni bel\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131r:<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><b style=\"color: #000000;\">Ki\u015fi salam\u0131n\u0131 al iki\u0259lli,<br \/>\nKi\u015fi k\u0259lam\u0131n\u0131 e\u015fit \u0259m\u0259lli.<br \/>\nKi\u015fid\u0259n d\u0259rs alsan olar ki, b\u0259lli,<br \/>\nD\u00fcnya \u00e7iynind\u0259dir n\u0259r K\u0130\u015e\u0130L\u018fR\u0130N,<br \/>\nSay\u0131 yaman azd\u0131r \u0259r K\u0130\u015e\u0130L\u018fR\u0130N&#8230;<\/b><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Poeziya adi insan s\u00f6z\u00fc yox, Allah k\u0259lam\u0131d\u0131r. Dahi Fizuli deyir ki, \u201c\u015eeir yaradan\u0131n m\u0259ghi-s\u0259nas\u0131, n\u0259\u011fm\u0259sidir&#8230;\u201d Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015feirl\u0259 c\u0259f\u0259ng fikirl\u0259r yazmaq olmaz. M\u0259nim son vaxtlar \u00e7ap olunmu\u015f yaz\u0131lar\u0131mda bel\u0259 bir fikir yer al\u0131b. Ana dilini g\u00f6z\u0259l bil\u0259n adam bu dild\u0259 kobud s\u00f6z i\u015fl\u0259tm\u0259z, s\u00f6y\u00fc\u015f s\u00f6ym\u0259z!<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F.Meydanl\u0131 \u015feir yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da, \u0259lvan publisistikas\u0131nda da S\u00d6Z-\u00fc urvatdan d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 qoymayan, ana dilinin namusunu qoruyan q\u0259l\u0259m \u0259hlidir.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">\u018fd\u0259biyyat\u0131n \u00e7evik janrlar\u0131ndan olan publisistika jurnalistin s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayd\u0131n v\u0259 \u015f\u0259rhsiz \u0259ks etdir\u0259n bir yaz\u0131 t\u0259rzidir. Publisist yaz\u0131lar bir m\u00f6vzuda yaz\u0131lm\u0131r. M\u0259n dey\u0259rdim ki, publisistika \u0259n h\u0259yati bir janrd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 publisist universal savada, ensiklopedik biliy\u0259 malik olmal\u0131d\u0131r. O musiqid\u0259n yazanda musiqini, h\u00fcquq\u015f\u00fcnasdan yaz\u0131rsa h\u00fcququ, aqranomdan yazd\u0131qda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 bilm\u0259lidir. Yoxsa o oz q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n portretini b\u00fct\u00f6v yarada bilm\u0259z. M\u0259tbuat (sonra is\u0259 radio v\u0259 televizor) janr\u0131 olan, m\u0259tbuatla birg\u0259 do\u011fulan (bizim \u0259d\u0259biyyatda 1875-ci ild\u0259n ilk milli m\u0259tbuat orqan\u0131 \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dd\u0259n sonra) Az\u0259rbaycan publisistikas\u0131n\u0131n 139 ya\u015f\u0131 var. XX \u0259srin \u00f6nl\u0259ri Az\u0259rbaycanda milli m\u0259tbuat eras\u0131 idi. V\u0259 bizim XX \u0259sr korifeyl\u0259rimiz &#8211; \u00dc.Hac\u0131b\u0259yli, \u018f.H\u00fcseyinzad\u0259, C.M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, N.N\u0259rimanov, M.\u015eaxtaxtl\u0131 publisistikan\u0131n da banil\u0259ri olmu\u015flar&#8230; Az\u0259rbaycan publisistikas\u0131n\u0131n \u00e7ox z\u0259ngin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 \u00e7ox \u015f\u0259r\u0259fli tarixi var. Yax\u015f\u0131 publisistik \u0259s\u0259r \u0259slind\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n, tarixin, f\u0259ls\u0259f\u0259nin v\u0259 ana dilinin \u0259n g\u00f6z\u0259l keyfiyy\u0259tl\u0259rini \u0259ks etdirir. Bu bax\u0131mdan \u201c\u018fm\u0259yin iqtisadiyyat\u0131\u201d ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u00fct\u0259x\u0259ssis F\u0259xr\u0259ddin istedadl\u0131 \u015fair oldu\u011fu kimi, h\u0259m d\u0259 professional publisisdir.\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Son ill\u0259rd\u0259 m\u0259tbuatdan yax\u015f\u0131 tan\u0131\u015f oldu\u011fum d\u00f6rd m\u0259qal\u0259si &#8211; \u201cXan n\u0259v\u0259si-\u015eu\u015fal\u0131 Xan\u201d (X.\u015eu\u015finskinin 110 illiyin\u0259: \u201cKredo\u201d q\u0259zeti 04 dekabr 2011), \u201c\u00d6lm\u00fcr s\u0259n\u0259t, A\u015f\u0131q \u015eakir\u201d (A\u015f\u0131q \u015eakirin 90 illiyin\u0259: \u201cKREDO\u201d q\u0259zeti, 18 fevral 2012-ci il), \u201cUstadlara ustad s\u0259n idin, sanki Niyazi\u201d (Mayestro Niyazinin 100 illiyin\u0259: \u201cKaspi\u201d q\u0259zeti 11-13 avqust 2012) v\u0259 \u201c\u00c7ingiz, s\u0259n yenid\u0259n do\u011fulas\u0131san\u201d (\u00c7ingiz Aytmatovun 85 illiyin\u0259: \u201cKASP\u0130\u201d q\u0259zeti, 16-18 noyabr 2013-c\u00fc il) &#8211; m\u0259n\u0259 tamamil\u0259 imkan verir dey\u0259m ki, \u00f6z s\u0259l\u0259fl\u0259rinin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini f\u0259hml\u0259 m\u0259nims\u0259mi\u015f F\u0259xr\u0259ddin Meydanl\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f &#8211; m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fc Az\u0259rbaycan publisistikas\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rli n\u00fcmun\u0259l\u0259rini yarad\u0131r. M\u0259n \u00fcnsiyy\u0259timiz zaman\u0131, s\u00f6hb\u0259tl\u0259rind\u0259n F\u0259xr\u0259ddinin ulu a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259tin\u0259, a\u015f\u0131q musiqisin\u0259 a\u015f\u0131na oldu\u011funu bilirdim. F\u0259q\u0259t onun maestro Niyazi, Xan \u015eu\u015finski haqq\u0131nda yaz\u0131lar\u0131n\u0131 oxuyanda \u00f6z n\u0259f\u0259sin\u0259 \u015eirvan \u0259tri il\u0259 b\u0259rab\u0259r Qaraba\u011f \u0259tri qatma\u011f\u0131 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n da \u015fahidi oldum v\u0259 f\u0259xar\u0259t hissi ya\u015fad\u0131m.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli dirijor v\u0259 b\u0259st\u0259kar Niyazinin dirijor s\u0259n\u0259ti haqq\u0131nda maraql\u0131 bir fikri var: \u201cdirijor musiqini &#8211; saf, g\u00f6z\u0259l v\u0259 kamil musiqini \u00f6yr\u0259nm\u0259yi bacarmal\u0131d\u0131r. M\u0259nc\u0259 dirijor qula\u011f\u0131 il\u0259 g\u00f6rm\u0259li, g\u00f6z\u00fc il\u0259 e\u015fitm\u0259li, \u0259ll\u0259ri il\u0259 dan\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.\u201d Bu c\u0259h\u0259t b\u00fct\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0438stedad sahibl\u0259ri, \u0259sl yarad\u0131c\u0131 adamlar \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruridir. M\u0259n hesab edir\u0259m ki, q\u0259l\u0259m \u0259hli s\u00f6z\u00fc dan\u0131\u015fd\u0131rma\u011f\u0131, s\u00f6zl\u0259 s\u00f6hb\u0259t etm\u0259yi bacarmal\u0131d\u0131r&#8230; F\u0259xr\u0259ddin poeziyas\u0131nda \u0259sas yerl\u0259rd\u0259n birini tutan portret \u0259n\u0259n\u0259sini publisistikada da, u\u011furla davam etdirir. Hesab edir\u0259m ki, ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyim d\u00f6rd portret o\u00e7erkin h\u0259r biri &#8211; Qaraba\u011f xan\u0259nd\u0259si Xan \u015eu\u015finskinin, \u015eirvan A\u015f\u0131q m\u0259kt\u0259bin d\u0259y\u0259rli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si A\u015f\u0131q \u015eakirin, dahi musiqi xadimi dirijor Niyazinin v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u00c7ingiz Aytmatovun m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m s\u0259n\u0259tin\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f b\u0259dii-f\u0259ls\u0259fi ill\u00fctrasiyalardand\u0131r.<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">\u018fd\u0259bi-tarixi proses\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 t\u00fcrk t\u0259f\u0259kk\u00fcr tarixin\u0259, habel\u0259 Az\u0259rbaycan klassik musiqisin\u0259 v\u0259 ifa\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7ilik, t\u0259dqiqat, fakt v\u0259 f\u0259hmin v\u0259hd\u0259ti bu publisistik o\u00e7erkl\u0259rin \u0259d\u0259bi d\u0259y\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">F\u0259xr\u0259ddin \u00f6z \u015f\u0259xsiyy\u0259tind\u0259, h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259 q\u0259dimlikl\u0259 m\u00fcasirliyi birl\u0259\u015fdir\u0259n bir h\u0259yat adam\u0131d\u0131r. O h\u0259yatda v\u0259 s\u0259n\u0259td\u0259 \u0259b\u0259dini \u00f6t\u0259rid\u0259n ay\u0131rma\u011f\u0131 bacar\u0131r, h\u0259yat\u0131 sevir, f\u0259q\u0259t, ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rid\u0259n-qab\u0131\u011fdan \u00e7\u0131xm\u0131r. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259tl\u0259 n\u0259zak\u0259tl\u0259 r\u0259ftar etm\u0259yi, \u00f6z\u00fcn\u0259, ruhuna v\u0259 xasiyy\u0259tin\u0259 bab adamlarla \u00fcnsiyy\u0259t qurma\u011f\u0131 bacar\u0131r. O, \u015f\u0259r\u0259fli bir n\u0259slin \u00f6vlad\u0131d\u0131r, \u0259sil-n\u0259cab\u0259tinin q\u0259drini bilir, h\u0259m \u00f6z ke\u00e7mi\u015fin\u0259, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015fin\u0259 ehtiramla yana\u015fma\u011f\u0131 bacar\u0131r.\u00a0<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Onun m\u00fchakim\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 bir t\u0259mkin, \u00f6l\u00e7\u00fc-bi\u00e7i var. Bu onun fikirl\u0259rinin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259minlikd\u0259n, \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin sabitliyind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. \u00dcst\u00fcnd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 torpa\u011fa m\u0259h\u0259bb\u0259t, \u0259d\u0259biyyata v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 pe\u015f\u0259kar m\u00fcnasib\u0259t, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik duy\u011fusu, milli t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015flik bir ziyal\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f kimi ona h\u00f6rm\u0259t g\u0259tir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. F\u0259xr\u0259ddin Meydanl\u0131n\u0131n bu torpaqda rahat ya\u015fama\u011fa haqq\u0131 var. Bu haqq\u0131 o \u00f6z taleyi, \u0259s\u0259rl\u0259ri v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 qazan\u0131b.<\/span><\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"8496\">Yaz\u0131ya 913 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0K\u00f6hn\u0259 bir fikrimi bu yaz\u0131da etiraf etm\u0259liy\u0259m: ya\u015f\u0131dlar\u0131m haqq\u0131nda yazmaqdan a\u015fkar z\u00f6vq al\u0131ram. Bir t\u0259nqid\u00e7i kimi m\u0259nsub oldu\u011fum yarad\u0131c\u0131 n\u0259sl\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fc borclu hesab edir\u0259m. Bu m\u0259nc\u0259 t\u0259\u0259c\u00fcbl\u00fc deyil, h\u0259m d\u0259 XX \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259 &#8211; be\u015finci onillikd\u0259 t\u0259v\u0259ll\u00fcd tapan u\u015faqlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ustedadl\u0131 aliml\u0259r, \u015fairl\u0259r v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar oldular. V\u0259 indi onlar &#8211; \u201c50-cil\u0259r\u201d \u00f6zl\u0259rinin 60 ya\u015f\u0131n\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8496"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8496"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8498,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8496\/revisions\/8498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}