{"id":8576,"date":"2015-02-28T12:40:57","date_gmt":"2015-02-28T08:40:57","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=8576"},"modified":"2015-02-28T12:40:57","modified_gmt":"2015-02-28T08:40:57","slug":"n%c9%99riman-%c9%99bdulr%c9%99hmanli-yunis-n%c9%99rimanov-talesiz-s%c9%99n%c9%99tci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=8576","title":{"rendered":"N\u0259riman \u018fBD\u00dcLR\u018fHMANLI: Yunis N\u0259rimanov &#8211; talesiz s\u0259n\u0259t\u00e7i"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/yusif-nerimanzade_549d27086c74c.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-8577 \" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/yusif-nerimanzade_549d27086c74c-261x300.jpg\" alt=\"yusif-nerimanzade_549d27086c74c\" width=\"249\" height=\"286\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u20261964-c\u00fc ilin q\u0131\u015f\u0131ndan biz\u0259 k\u0259d\u0259rli fotolar qal\u0131b. H\u0259min fotolarda s\u0259n\u0259t dostlar\u0131 Yunis N\u0259rimanovu son m\u0259nzil\u0259 yola sal\u0131rlar. Onlar\u0131n aras\u0131nda n\u0259 vaxtsa m\u0259\u015fhur olan, k\u00f6kl\u00fc-k\u00f6m\u0259c\u0259li bir n\u0259slin zaman\u0131n burul\u011fan\u0131ndan sa\u011f-salamat \u00e7\u0131xm\u0131\u015f be\u015f-\u00fc\u00e7 ba\u015f\u0131papaql\u0131s\u0131 g\u00f6z\u0259 d\u0259yir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Tiflisd\u0259n Bak\u0131ya g\u0259l\u0259n \u00fcmid<\/strong><\/p>\n<p>XIX y\u00fcz illiyin sonlar\u0131nda N\u0259rimanovlar soyu Bor\u00e7al\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259, Tiflisin adl\u0131-sanl\u0131, h\u00f6rm\u0259tli tayfalar\u0131ndan\u0131d\u0131. Q\u0131z\u0131lhac\u0131l\u0131 k\u0259ndind\u0259n qol-budaq atan, g\u00f6z\u00fca\u00e7\u0131q, savadl\u0131 adamlar\u0131yla tan\u0131nan soyun dayaqlar\u0131ndan biri d\u0259 N\u0259riman N\u0259rimanovun \u0259misi \u018fl\u0259sg\u0259r idi. Onun o\u011flu \u018fkb\u0259rin bir-birinin ard\u0131nca d\u00fcz 8 u\u015fa\u011f\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi: \u018fsg\u0259r, Yunis, M\u00fcz\u0259ff\u0259r, Q\u0259z\u0259nf\u0259r, Nur\u0259ddin, R\u00fcst\u0259m, G\u00f6vh\u0259r, Simuz\u0259r. Ail\u0259nin ikinci u\u015fa\u011f\u0131 olan Yunisin do\u011fum tarixi \u00f6z \u0259liyl\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6m\u00fcrnam\u0259sind\u0259 (\u015f\u0259had\u0259tnam\u0259ni 1956-c\u0131 ild\u0259 Ming\u0259\u00e7evird\u0259 al\u0131b) 1895-ci il aprelin 12-si g\u00f6st\u0259rilib.<\/p>\n<p>Tiflisd\u0259 ail\u0259sini doland\u0131rmaq \u018fkb\u0259rd\u0259n \u00f6tr\u00fc \u00e7\u0259tiniydi. Bu t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259, Bak\u0131da \u00abneft bumu\u00bb ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131, g\u00fcz\u0259ranlar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r el\u0259 hey ora ax\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. 1899-cu ild\u0259 \u2013 Yunisin c\u0259mi 4 ya\u015f\u0131 olanda \u018fkb\u0259r d\u0259 k\u00fclf\u0259tini g\u00f6t\u00fcr\u00fcb Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7d\u00fc. Amma az sonra a\u011f\u0131r z\u0259hm\u0259td\u0259n \u00fcz\u00fcl\u0259n \u018fkb\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259nib d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi.<\/p>\n<p>Ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc Sitar\u0259b\u0259yimin \u00e7iyinl\u0259rin\u0259 a\u011f\u0131r y\u00fck qoydu. Yunis qabiliyy\u0259tli oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 8 ya\u015f\u0131na \u00e7atanda Mirz\u0259 M\u0259cidin rus-tatar m\u0259kt\u0259bin\u0259 daxil oldu. \u201c\u018fmi\u201d dedikl\u0259ri doktor N\u0259riman N\u0259rimanov da tez-tez ail\u0259y\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kir, imkan\u0131 \u00e7atan q\u0259d\u0259r ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131yla 1905-ci ild\u0259 10 ya\u015fl\u0131 Yunis m\u0259tb\u0259\u0259d\u0259 m\u00fcr\u0259ttib k\u00f6m\u0259k\u00e7isi i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131, qazand\u0131\u011f\u0131 q\u0259pik-quru\u015fla anas\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yin\u0259 \u00e7atd\u0131.<\/p>\n<p>Neft Bak\u0131s\u0131 t\u0259lat\u00fcml\u0259r i\u00e7ind\u0259ydi. Doktor N\u0259riman art\u0131q siyas\u0259t\u0259 qo\u015fulmu\u015fdu.\u2026<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 Yunis taleyinin hans\u0131 eni\u015f-yoxu\u015flardan ke\u00e7\u0259c\u0259yini bilmirdi\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Taleyin b\u0259x\u015fi\u015fi \u2014 Mirza\u011fa \u018fliyevin himay\u0259si<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259lar\u00fcml\u00fc 1905-ci il \u00f6z\u00fcyl\u0259 a\u011flag\u0259lm\u0259z b\u0259lalar g\u0259tirs\u0259 d\u0259, Yunisd\u0259n tamamil\u0259 \u00fcz d\u00f6nd\u0259rm\u0259mi\u015f, yoluna h\u0259y\u0259t qon\u015fular\u0131, b\u00f6y\u00fck s\u0259hn\u0259 ustas\u0131 Mirza\u011fa \u018fliyev \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. Yunis tez-tez gir\u0259v\u0259 tap\u0131r, onun evin\u0259 y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131b \u00abc\u00fcrb\u0259c\u00fcr oyunlar \u00e7\u0131xaran\u00bb saqqall\u0131-b\u0131\u011fl\u0131 ki\u015fil\u0259rin h\u0259ngam\u0259l\u0259rin\u0259 bax\u0131r, h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259lli-ba\u015fl\u0131 anlamad\u0131\u011f\u0131 bir al\u0259min sonsuzlu\u011funa ba\u015f vururdu. Yunisin bu \u00aboyunlara\u00bb bel\u0259 cani-dild\u0259n baxmas\u0131 Mirza\u011fa \u018fliyevin d\u0259 g\u00f6z\u00fcnd\u0259n yay\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131. O, doktor N\u0259rimandan Yunisi g\u00f6rk\u0259mli rejissor v\u0259 aktyor Cahangir Zeynalovun \u00f6z evind\u0259 t\u0259\u015fkil el\u0259diyi dram d\u0259rn\u0259yin\u0259 aparma\u011fa icaz\u0259 ist\u0259di.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck ustad\u0131n evind\u0259 olan s\u0259n\u0259t m\u00fchiti h\u0259l\u0259 h\u0259yat\u0131n b\u0259rkin\u0259-bo\u015funa d\u00fc\u015fm\u0259mi\u015f, \u00f6m\u00fcr yolunu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259mi\u015f Yunisd\u0259n \u00f6tr\u00fc sirli-sehrli bir al\u0259miydi. \u00dcst\u0259lik d\u0259, Yunis g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259t\u00e7inin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 tama\u015falarda ya\u015f\u0131na uy\u011fun rollar da ifa el\u0259yirdi.<\/p>\n<p>1910-cu ild\u0259 Sitar\u0259b\u0259yim x\u0259st\u0259l\u0259nib can\u0131n\u0131 \u00f6vladlar\u0131na tap\u015f\u0131rd\u0131. Doktor N\u0259riman v\u0259 Mirza\u011fa \u018fliyev ba\u015fs\u0131z qalm\u0131\u015f ail\u0259nin Tiflis\u0259 p\u0259nah aparmas\u0131n\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rd\u00fcl\u0259r. B\u00f6y\u00fck qarda\u015flar\u0131 \u018fsg\u0259r Bak\u0131da qal\u0131b i\u015fl\u0259m\u0259li, onlara \u0259l tutmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>15 ya\u015fl\u0131 Yunis 6 qarda\u015f-bac\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb Tiflis\u0259, bibisinin yan\u0131na getdi. O zaman Tiflisd\u0259 ya\u015fayan N\u0259rimanovlar soyunun ba\u015f\u0131papaql\u0131lar\u0131 ail\u0259y\u0259 \u0259l tutur, k\u00f6m\u0259y\u0259 yetirdil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 ki, s\u0259hn\u0259 Yunisd\u0259n \u00f6tr\u00fc sehrli cazib\u0259 m\u0259kan\u0131 olaraq qal\u0131rd\u0131. Amma pe\u015f\u0259kar aktyor olaca\u011f\u0131n\u0131 o, a\u011fl\u0131na bel\u0259 g\u0259tirmirdi\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u2026Rast\u0131na \u00dczeyir b\u0259y \u00e7\u0131xmasayd\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n<p>O \u00e7a\u011flar Tiflisin qaynar teatr h\u0259yat\u0131 q\u0259lbind\u0259 s\u0259n\u0259t sevgisi ya\u015fadan Yunis N\u0259rimanovdan \u00f6tr\u00fc g\u00f6yd\u0259nd\u00fc\u015fm\u0259ydi: az ke\u00e7m\u0259di ki, Tiflis T\u00fcrk Dram Teatr\u0131n\u0131n daimi tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131ndan ifa\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrildi; s\u0259hn\u0259y\u0259 qoyulan \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 qad\u0131n rollar\u0131n\u0131 oynama\u011f\u0131 Yunis\u0259 tap\u015f\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>\u20261911-ci ilin yay\u0131nda \u00dczeyir v\u0259 Z\u00fclf\u00fcqar Hac\u0131b\u0259yov qarda\u015flar\u0131n\u0131n teatr truppas\u0131 Tiflis\u0259 qastrol s\u0259f\u0259rin\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. Bu x\u0259b\u0259ri e\u015fid\u0259n Yunisin yuxusu \u0259r\u015f\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015fdi: n\u0259 vaxtdan b\u0259ri adlar\u0131n\u0131 e\u015fitdiyi, g\u00f6rm\u0259yi arzulad\u0131\u011f\u0131 ifa\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0259hn\u0259d\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259yin\u0259 inanmaq ist\u0259mirdi. \u00dcst\u0259lik, onlar\u0131n tama\u015falar\u0131nda Tiflis aktyorlar\u0131 da i\u015ftirak el\u0259m\u0259liydil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130yunun 29-da Tiflis T\u00fcrk Dram Teatr\u0131n\u0131n tama\u015fa g\u00f6st\u0259rdiyi binada \u2013 Z\u00fclalovlar\u0131n evind\u0259 \u00dczeyir b\u0259yin \u00abLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u00bb \u0259s\u0259rinin ilk tama\u015fas\u0131 oldu. Rollar\u0131n ifa\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda 16 ya\u015fl\u0131 Yunis N\u0259rimanov da vard\u0131. D\u0259h\u015f\u0259tli h\u0259y\u0259can ke\u00e7irs\u0259 d\u0259 \u00f6z rolunun \u00f6hd\u0259sind\u0259n bacar\u0131qla g\u0259ldi. Truppan\u0131n r\u0259hb\u0259ri Z\u00fclf\u00fcqar Hac\u0131b\u0259yov da, tama\u015fa\u00e7\u0131lar kimi, onun ifas\u0131ndan raz\u0131 qalm\u0131\u015f, Bak\u0131ya qay\u0131danda fikrini \u00dczeyir b\u0259y\u0259 d\u0259 bildirmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u0130lk b\u00f6y\u00fck s\u0131naqdan u\u011furla \u00e7\u0131xan Yunis N\u0259rimanov art\u0131q Tiflisin teatr m\u00fchitind\u0259 tan\u0131nma\u011fa, tama\u015falarda rollar alma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. S\u0259n\u0259t yan\u011f\u0131s\u0131n\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, ail\u0259 qay\u011f\u0131lar\u0131n\u0131 da unutmurdu: ki\u00e7ik qarda\u015f-bac\u0131lar\u0131n\u0131 aya\u011fa qald\u0131rmaq, onlar\u0131n \u0259lini \u00e7\u00f6r\u0259y\u0259 yetirm\u0259k laz\u0131m\u0131yd\u0131\u2026<\/p>\n<p>1913-c\u00fc ild\u0259 Hac\u0131b\u0259yov qarda\u015flar\u0131n\u0131n truppas\u0131n\u0131n Tiflis\u0259 daha bir qastrol s\u0259f\u0259ri oldu. Bu d\u0259f\u0259 \u00dczeyir b\u0259yin m\u0259sl\u0259h\u0259til\u0259 Leylinin anas\u0131 (\u00abLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u00bb) v\u0259 S\u0259n\u0259m (\u00abO olmas\u0131n, bu olsun\u00bb) rollar\u0131n\u0131n ifas\u0131 Yunis N\u0259rimanova tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131. G\u0259nc aktyorun oyunu o q\u0259d\u0259r u\u011furlu al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131 ki, \u00dczeyir b\u0259y Yunisi qad\u0131n rollar\u0131n\u0131n ifa\u00e7\u0131s\u0131 kimi truppan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil el\u0259m\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldi.<\/p>\n<p>O, Bak\u0131ya \u2013 teatrda ilk add\u0131mlar\u0131n\u0131 atd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 qay\u0131tmal\u0131, truppayla \u00f6lk\u0259l\u0259r dola\u015fmal\u0131 oldu\u2026<\/p>\n<p>1920-ci il\u0259c\u0259n s\u0259hn\u0259d\u0259 \u00e7e\u015fidli qad\u0131n obrazlar\u0131 yaradan s\u0259n\u0259t\u00e7inin ad\u0131 o \u00e7a\u011flar\u0131n \u00fcnl\u00fc ifa\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131ndayd\u0131\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ekran, balet v\u0259 teatr\u2026 onun h\u0259yat\u0131yd\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Yunis N\u0259rimanov roldan-rola p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fir, ifas\u0131n\u0131 cilalay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Onun taleyin\u0259 ilk milli ekran \u0259s\u0259rl\u0259rimizd\u0259n birind\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259k xo\u015fb\u0259xtliyi d\u0259 n\u0259sib olmu\u015fdu. 1916-c\u0131 ilin sonunda rejissor Boris Svetlov \u00dczeyir b\u0259yin eyniadl\u0131 komediyas\u0131 \u0259sas\u0131nda \u00abAr\u015f\u0131n mal alan\u00bb filmini \u00e7\u0259k\u0259nd\u0259 Cahan xala roluna Yunisi d\u0259v\u0259t el\u0259mi\u015fdi. S\u0259n\u0259t m\u00fc\u0259lliml\u0259ri Mirza\u011fa \u018fliyev, H\u00fcseynqulu Sarabski, H\u0259n\u0259fi Terequlov, \u018fl\u0259kb\u0259r H\u00fcseynzad\u0259yl\u0259 yana\u015f\u0131, lentin u\u011furlu al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qabiliyy\u0259tini \u0259sirg\u0259m\u0259di Yunis. T\u0259\u0259s\u00fcf ki, bir az sonra \u00dczeyir b\u0259yin v\u0259 aktyorlar\u0131n t\u0259l\u0259bil\u0259 ekranlardan y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131lan h\u0259min film Yunis N\u0259rimanovun \u00e7\u0259kilidiyi yegan\u0259 lentdi.<\/p>\n<p>\u2026Az sonra Az\u0259rbaycanda milli h\u00f6kum\u0259t quruldu. Hac\u0131b\u0259yov qarda\u015flar\u0131 truppas\u0131n\u0131n tama\u015falar\u0131nda oynayan s\u0259n\u0259t\u00e7i ifa\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n yeni qatlar\u0131na ayaq basmaq arzusundayd\u0131.<\/p>\n<p>Truppan\u0131n rejissoru H\u00fcseyn \u018fr\u0259blinskinin \u00f6l\u00fcm\u00fc onu b\u0259rk sars\u0131tm\u0131\u015fd\u0131. Milli h\u00f6kum\u0259tin devrilm\u0259si d\u0259 q\u0259lbind\u0259 anla\u015f\u0131lmaz duy\u011fular oyatm\u0131\u015fd\u0131: yeni qurulan h\u00f6kum\u0259t\u0259 a\u011fsaqqal sayd\u0131\u011f\u0131, arxa bildiyi Doktor N\u0259riman N\u0259rimanov ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q el\u0259yirdi. Ancaq bundan istifad\u0259 el\u0259m\u0259k, v\u0259zif\u0259y\u0259 ke\u00e7m\u0259k fikri yoxuydu: s\u0259n\u0259td\u0259n ayr\u0131 ya\u015faya bil\u0259c\u0259yini a\u011fl\u0131na g\u0259tirmirdi\u2026<\/p>\n<p>\u2026O \u00e7a\u011flarda \u00dczeyir b\u0259y Az\u0259rbaycan s\u0259hn\u0259 s\u0259n\u0259tinin, x\u00fcsusil\u0259 milli operam\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131 sar\u0131dan b\u00f6y\u00fck narahatl\u0131q duy\u011fusu ya\u015fay\u0131rd\u0131, h\u0259r vasit\u0259yl\u0259 milli kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 o, Yunisi baletmeyster olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn dil\u0259 tutdu: 25 ya\u015fl\u0131 g\u0259ncin anadang\u0259lm\u0259 qabiliyy\u0259ti, \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 h\u0259v\u0259si onu qane el\u0259yirdi.<\/p>\n<p>Yunis N\u0259rimanov ustad\u0131n s\u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0131xa bilm\u0259di, 1920-ci ild\u0259 Novikovun ikiillik balet studiyas\u0131na daxil oldu. 1922-ci ild\u0259s\u0259 art\u0131q g\u0259nc Yunis ilk Az\u0259rbaycan baletmeysteri kimi tama\u015falara qurulu\u015f verirdi. \u0130ki il \u0259rzind\u0259 o \u00abLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u00bb, \u00ab\u015eah \u0130smay\u0131l\u00bb, \u00ab\u018fsli v\u0259 K\u0259r\u0259m\u00bb operalar\u0131n\u0131n, \u00abAd\u0259min h\u0259yat\u0131\u00bb, \u00abBayqu\u015f\u00bb tama\u015falar\u0131n\u0131n balet-qurulu\u015funu ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n<p>Amma \u00abinqilabi ger\u00e7\u0259klik\u00bb tamam ayr\u0131 sah\u0259nin &#8211; \u00abinqilabi satira\u00bbn\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b el\u0259yirdi. Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan \u00abT\u0259nqid v\u0259 t\u0259bli\u011f teatr\u0131\u00bbn\u0131n \u0259traf\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f rejissorlar v\u0259 aktyorlar topla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. Yunis N\u0259rimanov da bir il h\u0259min teatrda \u00e7al\u0131\u015fd\u0131, 1925-ci ild\u0259 Ba\u015f Siyasi Maarif \u0130dar\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lan \u00abDam\u011fa\u00bb satira teatr\u0131na b\u0259dii r\u0259hb\u0259r v\u0259 rejissor t\u0259yin olundu.<\/p>\n<p>Onda yeni qurulu\u015fun repressiya ma\u015f\u0131n\u0131 t\u0259z\u0259-t\u0259z\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259lirdi\u2026<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn ideallar\u0131n\u0131n pu\u00e7 oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259n N\u0259riman N\u0259rimanov Moskvaya apar\u0131l\u0131b aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc\u2026<\/p>\n<p>\u00d6t\u00fcb-ke\u00e7\u0259n ill\u0259r \u00f6z\u00fcyl\u0259 yeni-yeni m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259r, qada\u011falar v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r g\u0259tirirdi\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Zaman\u0131n burul\u011fanlar\u0131 i\u00e7ind\u0259<\/strong><\/p>\n<p>\u2026O, yax\u0131nla\u015fan t\u0259hl\u00fck\u0259ni yax\u015f\u0131 duyur, ba\u015f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131b i\u015fl\u0259yirdi. Satira teatr\u0131n\u0131n s\u0259hn\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan, rus v\u0259 Avropa dramaturqlar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 qurulu\u015f verirdi, Ke\u015fi\u015f (\u00ab\u015eeyx S\u0259nan\u00bb), Silvestr (\u00abSkapenin k\u0259l\u0259kl\u0259ri\u00bb) v\u0259 ba\u015fqa obrazlar yarad\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259yatdan umdu\u011fu yaln\u0131z dinclik v\u0259 yaratmaq imkan\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>\u20261931-ci ild\u0259 D\u00f6vl\u0259t T\u00fcrk Dram Teatr\u0131na (indiki Akademik Milli Dram Teatr\u0131) d\u0259v\u0259t olunanda 36 ya\u015fl\u0131 Yunis N\u0259rimanov 20 illik s\u0259hn\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 malikiydi. Art\u0131q arzulad\u0131\u011f\u0131 klassik s\u0259hn\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259ki ba\u015f rollar\u0131 oynamaq f\u00fcrs\u0259tinin yeti\u015fdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc; amma qap\u0131\u00e7\u0131 (\u00abD\u00f6n\u00fc\u015f\u00bb), zindanban (\u00abXanlar\u00bb), fa\u015fist (\u00abMadrid\u00bb), Ataki\u015fi (\u00abSevil\u00bb), Muxan (\u00abOqtay Elo\u011flu\u00bb) kimi epizodik rollar ifa el\u0259m\u0259li olurdu. D\u00f6z\u00fcrd\u00fc, susurdu, n\u0259h\u0259ng s\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259ri g\u00f6zl\u0259rinin qaba\u011f\u0131na g\u0259tirib \u00f6z n\u00f6vb\u0259sini g\u00f6zl\u0259yirdi\u2026<\/p>\n<p>\u2026N\u0259slin arxas\u0131, daya\u011f\u0131 N\u0259riman N\u0259rimanov \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 qovu\u015fandan sonra bu soyun m\u0259nsublar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 olmaz\u0131n b\u0259lalar \u00e7\u0259kdi.<\/p>\n<p>1937-ci ild\u0259 Yunisin b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 M\u00fcz\u0259ff\u0259r N\u0259rimanovun ad\u0131 \u00abqara siyah\u0131\u00bbya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. El\u0259 h\u0259min ilin gec\u0259l\u0259rinin birind\u0259 onu \u00abxalq d\u00fc\u015fm\u0259ni\u00bb dam\u011fas\u0131yla apard\u0131lar. Yunis\u00a0 \u00abyuxar\u0131lar\u00bba yazd\u0131, me\u015fina qap\u0131lar\u0131 a\u00e7d\u0131, ixtiyar sahibl\u0259rind\u0259n qarda\u015f\u0131n\u0131n sora\u011f\u0131n\u0131 ist\u0259di. Amma o vaxt bel\u0259 \u015feyl\u0259 maraqlanmaq da qorxuluydu. Ax\u0131r ki, \u00e7ox ba\u015f apard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb \u00abxalq d\u00fc\u015fm\u0259nini m\u00fcdafi\u0259 el\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259\u00bb onu da h\u0259bs etdil\u0259r.<\/p>\n<p>1941-ci ild\u0259 Yunis N\u0259rimanovu Qazax\u0131stan\u0131n Semipalatinsk vilay\u0259tin\u0259 s\u00fcrg\u00fcn el\u0259dil\u0259r\u2026<\/p>\n<p>Fikri-zikri V\u0259t\u0259nd\u0259, do\u011fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131ndayd\u0131\u2026<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck s\u0259hn\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 burnunun ucu g\u00f6yn\u0259yirdi. N\u0259sibi olan \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u0259r ona s\u0259hn\u0259y\u0259 olan sevgisini unutdura bilm\u0259mi\u015fdi\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>10 il yar\u0131mazadl\u0131q m\u0259ng\u0259n\u0259sind\u0259<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259r gec\u0259nin bir g\u00fcnd\u00fcz\u00fc var\u2026<\/p>\n<p>Ax\u0131r ki, q\u00fcrb\u0259tin s\u0131x\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan Yunisin \u00f6m\u00fcr yolunda z\u0259if d\u0259 olsa, i\u015f\u0131q g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n<p>\u20261946-c\u0131 ild\u0259 Yunis N\u0259rimanova yar\u0131mazadl\u0131q verdil\u0259r: o, Az\u0259rbaycana qay\u0131da bil\u0259rdi, amma Bak\u0131da ya\u015famaq ona qada\u011fan\u0131yd\u0131. O Tiflisl\u0259 Bak\u0131n\u0131n aras\u0131ndak\u0131 \u015eamxor (\u015e\u0259mkir) \u015f\u0259h\u0259rini se\u00e7di, \u00fc\u00e7 il buradak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Dram Teatr\u0131n\u0131n s\u0259hn\u0259sind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f el\u0259di. 1948-ci ild\u0259 teatr ba\u011flananda olan-qalan\u0131n\u0131 y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131b Qubaya getdi; iki il d\u0259 burada i\u015fl\u0259di. 1950-ci ild\u0259s\u0259 s\u0259hh\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Ming\u0259\u00e7evir\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sini xahi\u015f el\u0259di. Xahi\u015fini yer\u0259 salmad\u0131lar: t\u0259ki Bak\u0131dan uzaq olsun, respublikan\u0131n r\u0259hb\u0259rin\u0259 N\u0259rimanovu xat\u0131rlatmas\u0131n.<\/p>\n<p>Stalin epoxas\u0131 ba\u015fa \u00e7atandan sonra Yunis N\u0259rimanov h\u0259qiq\u0259tin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fd\u0131: qarda\u015f\u0131 M\u00fcz\u0259ff\u0259r\u0259 b\u0259ra\u0259t, \u00f6z\u00fcn\u00fcn Bak\u0131ya qay\u0131tmas\u0131na icaz\u0259 verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cyuxar\u0131lara\u201d \u0259riz\u0259l\u0259r yaz\u0131rd\u0131. Bu d\u0259f\u0259 ist\u0259yin\u0259 \u00e7atd\u0131, 1956-c\u0131 ild\u0259 iki x\u0259b\u0259ri bird\u0259n ald\u0131: qarda\u015f\u0131na b\u0259ra\u0259t, \u00f6z\u00fcn\u0259s\u0259, Bak\u0131da ya\u015fama\u011fa icaz\u0259 verilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Amma bu x\u0259b\u0259rl\u0259r onu sevindir\u0259 bilm\u0259di. B\u0259lk\u0259 d\u0259 Bak\u0131ya d\u00f6n\u0259nd\u0259 \u00fcr\u0259yind\u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259hn\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f el\u0259m\u0259k ke\u00e7irdi. \u0130ll\u0259rs\u0259 \u00f6z i\u015fini g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc: sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 qay\u0131dana ox\u015fam\u0131rd\u0131, ya\u015f\u0131 da o ya\u015f deyildi. Bel\u0259 a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259rind\u0259 qolundan tutan\u0131, arxa duran\u0131 s\u0259n\u0259t dostlar\u0131 oldular\u2026<\/p>\n<p>H\u0259kiml\u0259r \u00ab\u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259m\u0259yi\u00bb t\u00f6vsiy\u0259 el\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, Yunis N\u0259rimanov dinc dura bilm\u0259di, H\u00fcseyn Rzayev\u0259 qo\u015fulub M\u0259d\u0259niyy\u0259t \u0130\u015f\u00e7il\u0259ri Evinin n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00abDam\u011fa\u00bb teatr kollektivin\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q el\u0259di.<\/p>\n<p>1959-cu ild\u0259, ax\u0131r ki, yada d\u00fc\u015fd\u00fc: ona \u00abAz\u0259rbaycan SSR \u018fm\u0259kdar artisti\u00bb f\u0259xri ad\u0131 verdil\u0259r. Bu gecikmi\u015f adsa, n\u0259 \u00f6mr\u00fcnd\u0259n ke\u00e7\u0259n ill\u0259ri qaytara bildi, n\u0259 d\u0259 s\u0259hn\u0259d\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6hr\u0259ti. Onun yaratd\u0131\u011f\u0131 obrazlar s\u0259n\u0259tda\u015flar\u0131n\u0131n xatir\u0259l\u0259rind\u0259, tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131n yadda\u015f\u0131nda ya\u015fay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Sonrasa\u2026 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn unudulacaqd\u0131\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p><\/strong>Ayd\u0131n Yol q\u0259zeti<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"8576\">Yaz\u0131ya 774 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u20261964-c\u00fc ilin q\u0131\u015f\u0131ndan biz\u0259 k\u0259d\u0259rli fotolar qal\u0131b. H\u0259min fotolarda s\u0259n\u0259t dostlar\u0131 Yunis N\u0259rimanovu son m\u0259nzil\u0259 yola sal\u0131rlar. Onlar\u0131n aras\u0131nda n\u0259 vaxtsa m\u0259\u015fhur olan, k\u00f6kl\u00fc-k\u00f6m\u0259c\u0259li bir n\u0259slin zaman\u0131n burul\u011fan\u0131ndan sa\u011f-salamat \u00e7\u0131xm\u0131\u015f be\u015f-\u00fc\u00e7 ba\u015f\u0131papaql\u0131s\u0131 g\u00f6z\u0259 d\u0259yir. &nbsp; Tiflisd\u0259n Bak\u0131ya g\u0259l\u0259n \u00fcmid XIX y\u00fcz illiyin sonlar\u0131nda N\u0259rimanovlar soyu Bor\u00e7al\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259, Tiflisin adl\u0131-sanl\u0131, h\u00f6rm\u0259tli tayfalar\u0131ndan\u0131d\u0131. Q\u0131z\u0131lhac\u0131l\u0131 k\u0259ndind\u0259n qol-budaq [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8576"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8576"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8578,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8576\/revisions\/8578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}