{"id":8825,"date":"2015-03-17T11:17:01","date_gmt":"2015-03-17T07:17:01","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=8825"},"modified":"2015-03-17T11:17:01","modified_gmt":"2015-03-17T07:17:01","slug":"qurani-k%c9%99rimi-yapon-dilin%c9%99-t%c9%99rcum%c9%99-ed%c9%99n-ilk-mus%c9%99lman-mut%c9%99rcim-om%c9%99r-mita","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=8825","title":{"rendered":"\u201cQurani-K\u0259rim\u201di yapon dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259n ilk m\u00fcs\u0259lman m\u00fct\u0259rcim \u00d6m\u0259r Mita"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/omer-mita_54f98dc8b1734-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-8826 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/omer-mita_54f98dc8b1734-1-300x169.jpg\" alt=\"omer mita_54f98dc8b1734 (1)\" width=\"300\" height=\"169\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"abzasbullet\" style=\"color: #424242;\"><strong>1920, 1937 v\u0259 1950 \u2013 ci ill\u0259rd\u0259 Qurani-K\u0259rimin yapon dilin\u0259 \u00fc\u00e7 t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u00e7ap edildi. 1957-ci ild\u0259 is\u0259 Quran\u0131n \u0259r\u0259b dilind\u0259n birba\u015fa yapon dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259si i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Amma bu t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259r qeyri-m\u00fcs\u0259lman, yapon aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, inamla dem\u0259k olar ki, \u00d6m\u0259r Mita Quran\u0131 yapon dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259n ilk m\u00fcs\u0259lmand\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyada islam\u0131n yay\u0131lmas\u0131 ilk d\u0259f\u0259 \u00c7in s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n ba\u015flad\u0131. Bundan sonra islam dini Hindistan v\u0259 \u0130ndoneziyaya ayaq a\u00e7d\u0131. \u0130slam dininin 15-ci \u0259srd\u0259 Filippind\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 ispanlar t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131nd\u0131. O d\u00f6vrd\u0259 yaponlar buddist (b\u00fctp\u0259r\u0259st) idil\u0259r.19 -cu \u0259srin ax\u0131rlar\u0131nda m\u00fcs\u0259lman malaylar Yaponiyaya hicr\u0259t etdil\u0259r. 1890-c\u0131 ild\u0259 Osmanl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259si yaponlarla diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Yaponiya sahill\u0259rin\u0259 \u00f6z h\u0259rbi d\u0259niz q\u00fcvv\u0259l\u0259rini g\u00f6nd\u0259rdi. Bu kimi qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r yaponlar \u00fc\u00e7\u00fcn islam v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlarla daha yax\u0131ndan tan\u0131\u015fl\u0131\u011fa z\u0259min yarad\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">Kutaro Yamauka H\u0259cc\u0259 ged\u0259n ilk m\u00fcs\u0259lman yapon olub. O, Hindistan\u0131n Bombey \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 \u018fbd\u00fcrra\u015fid \u0130brahiml\u0259 tan\u0131\u015f olduqdan sonra islam dinini q\u0259bul edib, ad\u0131n\u0131 \u00d6m\u0259r Yamauka ad\u0131na d\u0259yi\u015fib. Yamauka 1938-ci ild\u0259 Tokioda m\u0259scid d\u0259 tikdirib.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">Bol\u015fevik inqilab\u0131 v\u0259 Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Rusiya v\u0259 Orta Asiyadan t\u00fcrkm\u0259n, \u00f6zb\u0259k, tacik, q\u0131r\u011f\u0131z v\u0259 qazaxlar\u0131n k\u00f6\u00e7m\u0259si Yaponiyada\u00a0 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Onlara Yaponiyada s\u0131\u011f\u0131nacaq verildi. El\u0259 bu zamandan da yaponlar islam dinin\u0259 meyil etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n say\u0131 \u00e7oxald\u0131qdan sonra Yaponiyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 m\u0259scidl\u0259r tikildi. Onlardan biri d\u0259 \u201cKubeh\u201d m\u0259scididir. Bu m\u0259scid 1935 \u2013ci ild\u0259 in\u015fa edilib. Hal-haz\u0131rda Yaponiyada 40-a yax\u0131n m\u0259scid v\u0259 100-d\u0259n \u00e7ox namazxana (m\u00fcs\u0259lla) var.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 yaponlar\u0131n \u00c7in\u0259 v\u0259 Asiyan\u0131n c\u0259nub-\u015f\u0259rqi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u00fccumundan sonra yapon h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin bir \u00e7oxu \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00f6n\u0259rk\u0259n art\u0131q m\u00fcs\u0259lman idi. Yaponiyan\u0131n ilk islam t\u0259\u015fkilat\u0131 \u201cYapon m\u00fcs\u0259lmanlar birliyi\u201d ad\u0131 il\u0259 1953-c\u00fc ild\u0259 t\u0259sis edilib.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">\u018fsl ad\u0131 Rivi\u00e7i Mita olan \u00d6m\u0259r Mita 1892-ci ild\u0259 Yaponiyan\u0131n Yamaqu\u00e7i \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, b\u00fctp\u0259r\u0259st samuray ail\u0259sind\u0259 anadan olub. 1916-c\u0131 ild\u0259 Yamaqu\u00e7id\u0259 \u0130qtisad kollecini bitir\u0259n Rivi\u00e7i Mita sonralar \u00c7in\u0259 s\u0259f\u0259r edib, \u00e7in dilini \u00f6yr\u0259nib. Burada o, \u00e7inli m\u00fcs\u0259lmanlarla \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olub. O, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n h\u0259yat t\u0259rzind\u0259n xo\u015flan\u0131rd\u0131. 1920-ci ild\u0259, 28 ya\u015f\u0131nda olark\u0259n \u201c\u00c7ind\u0259 \u0130slam\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259 yazaraq Yaponiyada \u00e7\u0131xan \u201cUzaq \u015e\u0259rqd\u0259 iqtisadi t\u0259dqiqatlar\u201d jurnal\u0131nda \u00e7ap etdirdi. Bu m\u0259qal\u0259 onun islamla ba\u011fl\u0131 ilk diqq\u0259t\u0259layiq i\u015fl\u0259rind\u0259n biri idi.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">Rivi\u00e7i Mita, Hac\u0131 \u00d6m\u0259r Yamauka il\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n sonra Hac\u0131 \u00d6m\u0259r Yamauka islam\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn Yaponiyaya s\u0259f\u0259r etdi. 1912-ci ild\u0259 Yamauka islam v\u0259 H\u0259cc s\u0259f\u0259ri haqq\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif kitablar yazd\u0131. 1921-ci ild\u0259 Rivi\u00e7i Mita ikinci d\u0259f\u0259 Hac\u0131 \u00d6m\u0259r Yamauka il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc ki, islam haqq\u0131nda ondan daha \u00e7ox \u015feyl\u0259r \u00f6yr\u0259nsin. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259 Rivi\u00e7i Mita 1941-ci ild\u0259 49 ya\u015f\u0131nda olark\u0259n, m\u00fcq\u0259dd\u0259s islam dinini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00d6m\u0259r ad\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">O, altm\u0131\u015f ya\u015f\u0131nda q\u0259rara ald\u0131 ki, \u00f6mr\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 islama h\u0259sr etsin. Bu zaman \u0259r\u0259b dilini d\u0259 \u00f6yr\u0259ndi.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">O, 1958-ci ild\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s H\u0259cc ziyar\u0259tin\u0259 m\u00fc\u015f\u0259rr\u0259f oldu. 1960-c\u0131 ild\u0259 Yapon M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 C\u0259miyy\u0259tinin s\u0259drinin v\u0259fat\u0131ndan sonra C\u0259miyy\u0259tin s\u0259drliyini \u00f6z \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">O, bu c\u0259miyy\u0259t\u0259 s\u0259drlik etdiyi zaman islami z\u0259mind\u0259 \u201c\u0130slam\u0131 tan\u0131maq\u201d, \u201c\u0130slamla tan\u0131\u015fl\u0131q\u201d v\u0259 s&#8230; kitablar\u0131 yazd\u0131 v\u0259 bir s\u0131ra dini \u0259d\u0259biyyat\u0131 yapon dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdi.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">O, 1968-ci ild\u0259 Quran\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259sini kamill\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k ilk n\u00fcsx\u0259ni yoxlama bax\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn Yapon M\u00fcs\u0259lman birliyin\u0259 t\u0259qdim etdi. 1970-ci ild\u0259 bu t\u0259rc\u00fcm\u0259nin yoxlan\u0131lm\u0131\u015f n\u00fcsx\u0259si M\u0259kk\u0259nin D\u00fcnya \u0130slam c\u0259miyy\u0259tin\u0259 g\u00f6nd\u0259rildi. Bu n\u00fcsx\u0259 burada yoxlama bax\u0131\u015fdan ke\u00e7dikd\u0259n sonra t\u0259sdiq edildi.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">N\u0259hay\u0259t, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitab\u0131n\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 on iki il i\u015fl\u0259dikd\u0259n sonra 1972-ci ild\u0259 Qurani-K\u0259rimin yapon dilind\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259sini \u0259r\u0259bc\u0259 m\u0259tni il\u0259 birlikd\u0259 Takumi Kubu n\u0259\u015friyyat\u0131nda \u00e7ap etdirdi.<\/p>\n<p class=\"metn-9\" style=\"color: #424242;\">Hac\u0131 \u00d6m\u0259r Mita 1978-ci ild\u0259 82 ya\u015f\u0131nda v\u0259fat etdi.<\/p>\n<p style=\"color: #424242;\">\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"8825\">Yaz\u0131ya 1455 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1920, 1937 v\u0259 1950 \u2013 ci ill\u0259rd\u0259 Qurani-K\u0259rimin yapon dilin\u0259 \u00fc\u00e7 t\u0259rc\u00fcm\u0259si \u00e7ap edildi. 1957-ci ild\u0259 is\u0259 Quran\u0131n \u0259r\u0259b dilind\u0259n birba\u015fa yapon dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259si i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Amma bu t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259r qeyri-m\u00fcs\u0259lman, yapon aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, inamla dem\u0259k olar ki, \u00d6m\u0259r Mita Quran\u0131 yapon dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259n ilk m\u00fcs\u0259lmand\u0131r. C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyada islam\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8825"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8825"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8827,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8825\/revisions\/8827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}