{"id":8956,"date":"2015-03-28T12:46:17","date_gmt":"2015-03-28T08:46:17","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=8956"},"modified":"2015-03-28T12:46:17","modified_gmt":"2015-03-28T08:46:17","slug":"qizilgul-abdinova-eys-isr%c9%99t-yoxsa-ilahi-esq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=8956","title":{"rendered":"Q\u0131z\u0131lg\u00fcl Abdinova &#8212; Ey\u015f-i\u015fr\u0259t, yoxsa, \u0130lahi e\u015fq?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/sufi-reqs-ilahi-eshq-1_5486babdef703.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-8957 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/sufi-reqs-ilahi-eshq-1_5486babdef703-300x224.jpg\" alt=\"sufi reqs ilahi eshq-1_5486babdef703\" width=\"300\" height=\"224\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>\u201cQona\u011fa nazik bir sini verdil\u0259r. O, d\u0259rhal dik\u0259lib barda\u015f qurdu. Qalan m\u00fcridl\u0259r d\u0259 arvadl\u0131-ki\u015fili dizi \u00fcst\u0259 oturdular. Molla Sad\u0131q da diz \u00e7\u00f6kd\u00fc. \u015eahnigar xan\u0131m b\u00f6y\u00fck t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 qona\u011f\u0131n asta-asta sini \u00e7almas\u0131na baxd\u0131. Bird\u0259n ki\u015fi ya\u015f\u0131na uy\u011fun olmayan zil v\u0259 m\u0259lah\u0259tli s\u0259sl\u0259 oxudu. Oturanlar onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc bir a\u011f\u0131zdan t\u0259krar edib, yerl\u0259rind\u0259 y\u0131r\u011faland\u0131lar.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Ay baba, g\u00f6d\u0259k baba,<br \/>\n<\/em><\/strong><strong><em>Meyxanaya ged\u0259k baba.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015eahnigar xan\u0131m yan\u0131ndak\u0131 arvadlar\u0131n da dingild\u0259diyini g\u00f6rd\u00fc. Ham\u0131 titr\u0259m\u0259li kimi silk\u0259l\u0259nir, asta-asta sa\u011fa-sola l\u0259ng\u0259r vururdu. O n\u0259 ed\u0259c\u0259yini bilm\u0259diyind\u0259n donub yerind\u0259c\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131. Kims\u0259 onun b\u00f6yr\u00fcn\u0259 toxundu. \u201cMeyxana ba\u015flan\u0131b, s\u0259n niy\u0259 oxumursan?\u201d &#8211; dey\u0259 p\u0131\u00e7\u0131ldad\u0131.<\/p>\n<p>\u015eahnigar xan\u0131m he\u00e7 n\u0259 anlam\u0131rd\u0131. Ona el\u0259 g\u0259lirdi ki, sehrli bir al\u0259m\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. S\u0259sl\u0259r getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259nir, ota\u011fa bo\u011fuq bir gumbultu d\u00fc\u015f\u00fcb, divar\u0131 cingild\u0259dirdi.<\/p>\n<p>Hac\u0131 \u018fmrah \u0259f\u0259ndi q\u0131z\u0131\u015f\u0131b sinini daha b\u0259rkd\u0259n danq\u0131ldad\u0131r, cu\u015fa g\u0259lib zil s\u0259sl\u0259 oxuyurdu. Divar boyu \u00e7\u00f6mb\u0259ltm\u0259 oturan m\u00fcridl\u0259rin saqqallar\u0131 t\u0259rp\u0259nirdi. Onlar g\u0259rili yay kimi titr\u0259yir, s\u0131\u00e7ray\u0131b ortal\u0131\u011fa at\u0131lma\u011fa him axtar\u0131r kimi yerl\u0259rind\u0259 g\u00fccl\u0259 q\u0259rar tuturdular\u201d.<\/p>\n<p>Y\u0259qin xat\u0131rlad\u0131n\u0131z \u2013 \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n\u00a0 \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201d\u0259s\u0259rind\u0259ndir. Rejissor H\u00fcseyn Seyidzad\u0259nin b\u00f6y\u00fck istedad\u0131 say\u0259sind\u0259 bu s\u0259hn\u0259 eyniadl\u0131 filmd\u0259 ustal\u0131qla canland\u0131r\u0131l\u0131b. Amma biz uzun ill\u0259r filmd\u0259ki meyxana m\u0259clisinin hans\u0131 \u0259n\u0259n\u0259d\u0259n do\u011fdu\u011funu bilm\u0259mi\u015fik. Romanda buna m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirils\u0259 d\u0259, mahiyy\u0259t tam a\u00e7\u0131lm\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131ndan yana\u015fanda is\u0259 m\u00f6vzu m\u00fcbahis\u0259 do\u011furur. Tarixi ara\u015fd\u0131ranlar\u0131n da r\u0259yl\u0259ri birm\u0259nal\u0131 deyil.<\/p>\n<p>\u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n o\u011flu El\u00e7in \u015e\u0131xl\u0131 deyir ki, atas\u0131ndan bu m\u0259clisl\u0259r bar\u0259d\u0259 b\u0259zi \u015feyl\u0259r e\u015fidib: \u201cAtam dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Qazax\u0131n b\u0259zi k\u0259ndl\u0259rind\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bel\u0259 m\u0259clisl\u0259r qurulurmu\u015f. Ora qad\u0131nlar da, ki\u015fil\u0259r d\u0259 ged\u0259rmi\u015fl\u0259r. Amma m\u0259clisl\u0259rd\u0259 n\u0259l\u0259r ba\u015f verdiyi bar\u0259d\u0259 d\u0259qiq m\u0259lumat olmay\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 romanda yaz\u0131\u00e7\u0131 t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn\u0259 yer verilm\u0259si versiyas\u0131 daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Molla Sad\u0131q Cahandar a\u011fadan qisas almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u015fiy\u0259 yara\u015fmayan \u00fcsula \u0259l atmal\u0131yd\u0131. \u018fs\u0259rd\u0259 d\u0259, filmd\u0259 d\u0259 h\u0259min m\u0259clis \u0259xlaqs\u0131zl\u0131q yuvas\u0131 kimi t\u0259qdim olunmal\u0131yd\u0131\u201d.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s yaz\u0131\u00e7\u0131 tarixi adlar \u00e7\u0259kibs\u0259?..<\/strong><\/p>\n<p>\u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 \u0259s\u0259rd\u0259 Seyid Nigarinin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kib v\u0259 bu m\u0259clisi onun m\u00fcridl\u0259rinin qurdu\u011funu qeyd edib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, z\u0259nnimizc\u0259, Az\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259n sufi m\u0259clisl\u0259rind\u0259 n\u0259l\u0259r ba\u015f verdiyini ara\u015fd\u0131rma\u011fa d\u0259y\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259 ba\u015flayaq Az\u0259rbaycanda daha \u00e7ox m\u0259\u015fhur olan, el\u0259 \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n da \u0259s\u0259rd\u0259 ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyi Seyid Nigarid\u0259n v\u0259 onun m\u00fcridl\u0259rinin ke\u00e7irdiyi m\u0259clisl\u0259rd\u0259n.<\/p>\n<p>Seyid Nigari Qaraba\u011finin ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131s\u0131, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru N\u0259zak\u0259t M\u0259mm\u0259dli: \u201cM\u00f6vl\u0259vi t\u0259riq\u0259tind\u0259 r\u0259qs ed\u0259n d\u0259rvi\u015fl\u0259rin musiqili m\u0259rasiml\u0259rini, y\u0259ni s\u0259ma m\u0259clisl\u0259ri qurmaq \u0259n\u0259n\u0259si var. Dua edilir, zikr olunur v\u0259 ilahi m\u0259zmunlu \u015feirl\u0259r, q\u0259z\u0259ll\u0259r oxunur. \u015e\u0259rabdan dan\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na g\u0259linc\u0259, adi \u015f\u0259rab n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmur, m\u00fcridi v\u0259hd\u0259ti-v\u00fccuda, Allaha qovu\u015fduran ilahi meyd\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131l\u0131r. H\u0259min m\u0259clisl\u0259rd\u0259 ilahi musiqi s\u0259sl\u0259nir, ilahi m\u0259zmunlu q\u0259z\u0259ll\u0259r oxunur. \u0130nsan\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259n, onu ali h\u0259qiq\u0259tl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdar ed\u0259n \u015feirl\u0259r deyilir. \u015eeirl\u0259r x\u00fcsusi ritm v\u0259 avazla ifa olunur. Ax\u0131rda da pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259, onun \u0259shab\u0259l\u0259rin\u0259 dualar oxunur, m\u0259clis yekunla\u015f\u0131r. S\u0259ma m\u0259clisl\u0259rin\u0259 h\u0259r adam burax\u0131lm\u0131r. G\u0259r\u0259k buna m\u00fcr\u015fid icaz\u0259 ver\u0259\u201d.<\/p>\n<p><strong>M\u0259clisl\u0259rd\u0259 \u0259xlaqa zidd h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r olubmu?<\/strong><\/p>\n<p>N\u0259zak\u0259t M\u0259mm\u0259dli deyir ki, olmay\u0131b: \u201cOrada Seyid Nigarinin, dig\u0259r n\u0259q\u015fib\u0259ndi \u015fairl\u0259rin q\u0259z\u0259ll\u0259rini oxuya-oxuya ah\u0259ngl\u0259 r\u0259qs edirdil\u0259r. Din\u0259, \u0259xlaqa zidd he\u00e7 bir h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 yol verilmirdi. Qad\u0131nlarla ki\u015fil\u0259r aras\u0131na p\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259kilirdi. S\u00f6zs\u00fcz, h\u0259r t\u0259riq\u0259tin batil t\u0259r\u0259fi d\u0259 olur. Yalan\u00e7\u0131 mollalar, f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131 din xadiml\u0259ri din ad\u0131ndan sui-istifad\u0259 edibl\u0259r. B\u0259zi \u0259xlaqs\u0131z adamlar \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif yollara \u0259l at\u0131blar. Ancaq bu, o dem\u0259k deyil ki, n\u0259q\u015fib\u0259ndi v\u0259 ya Seyid Nigari m\u00fcridl\u0259ri o sayaq davran\u0131blar\u201d.<\/p>\n<p><strong>Nigarini niy\u0259 \u201cvurublar\u201d?<\/strong><\/p>\n<p>N\u0259zak\u0259t M\u0259mm\u0259dli deyir ki, n\u00fcfuzlu seyidl\u0259ri, din xadiml\u0259rini xalq aras\u0131nda g\u00f6zd\u0259n salmaq sovet h\u00f6kum\u0259tinin siyas\u0259ti olub: \u201cQ\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, n\u0259q\u015fib\u0259ndi t\u0259riq\u0259tind\u0259 \u0259xlaqa zidd he\u00e7 bir \u0259m\u0259l\u0259, h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 yol verilm\u0259yib. Seyid Nigari b\u00f6y\u00fck bir \u00f6vliyad\u0131r, k\u0259ram\u0259t sahibidir, n\u0259sil \u015f\u0259c\u0259r\u0259si \u0130mam H\u00fcseyn\u0259 gedib \u00e7\u0131xan bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. Nigarinin d\u0259 t\u0259nqid h\u0259d\u0259fi f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131 mollalar, dind\u0259n g\u0259lir m\u0259qs\u0259di il\u0259 istifad\u0259 ed\u0259n insanlar olub.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, sovet hakimiyy\u0259ti milli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7ar d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn siyas\u0259tini davam etdirib. Seyid Nigari milli-azadl\u0131q, cihad ideyas\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ar h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qib olunub.<\/p>\n<p>\u015eeyx \u015eamil h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n ideoloji t\u0259m\u0259lind\u0259 Seyid Nigarinin m\u00fcr\u015fidi, n\u0259q\u015fib\u0259ndi t\u0259riq\u0259tinin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan \u0130smay\u0131l \u015eirvaninin t\u0259limi dururdu. \u015eeyx \u015eamilin, \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Yaraql\u0131n\u0131n, m\u00fcridizm h\u0259r\u0259kat\u0131 ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi v\u0259 ustad\u0131 \u0130smay\u0131l \u015eirvani idi. Onlar K\u00fcrd\u0259mird\u0259 \u0130smay\u0131l \u0259f\u0259ndid\u0259n t\u0259lim alm\u0131\u015f, sonra Da\u011f\u0131stana qay\u0131d\u0131b m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qo\u015fulmu\u015fdular. Seyid Nigari \u015feirl\u0259rind\u0259 \u015eeyx \u015eamil\u0259 i\u015far\u0259yl\u0259 deyirdi:<\/p>\n<p><strong><em>M\u0259rdi-m\u0259rdan\u0259 o qaplansif\u0259ti Moskof il\u0259<br \/>\n<\/em><\/strong><strong><em>Eyl\u0259m\u0259k c\u0259ng\u00fc-c\u0259d\u0259l \u015fir\u00fc-Da\u011f\u0131stana d\u00fc\u015f\u0259r\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Folklor \u0130nstitutunun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri A\u011faverdi X\u0259lilov da sufi ayinl\u0259rind\u0259 he\u00e7 bir qeyri-\u0259xlaqi m\u0259qam olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyir: \u201cBir s\u0131ra q\u0259dim m\u0259rasiml\u0259r sonralar d\u0259yi\u015fikliy\u0259 u\u011fray\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 transformasiya olunur v\u0259 onlar\u0131n i\u00e7ind\u0259 ya\u015fay\u0131r. Sufi ayinl\u0259rin\u0259 d\u0259 xalq\u0131n q\u0259dim m\u0259rasiml\u0259ri \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb, b\u00f6lg\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 formalar\u0131 g\u0259lib \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyri-\u0259xlaqi h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin yer ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259clisl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, bu, lokal hadis\u0259dir v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259razi il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. \u018fxlaqa zidd ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259ri d\u0259 ola bil\u0259r, amma bu s\u0259b\u0259bl\u0259r t\u0259s\u0259vv\u00fcfd\u0259n qaynaqlanm\u0131r. T\u0259s\u0259vv\u00fcf praktikas\u0131n\u0131n \u0259sas y\u00fck\u00fc sosial y\u00f6n\u00fcml\u00fcd\u00fcr, c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259ri t\u0259lqin edir v\u0259 onlar\u0131 bir n\u00f6v populyarla\u015fd\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s \u015f\u0259rab?..<\/strong><\/p>\n<p>A\u011faverdi X\u0259lilov deyir ki, \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u00fcs\u0259lman c\u0259miyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rab haram say\u0131l\u0131r: \u201cAmma meyin t\u0259s\u0259vv\u00fcfd\u0259ki m\u0259nas\u0131 il\u0259 adi i\u00e7ki aras\u0131nda he\u00e7 bir \u0259laq\u0259 yoxdur. Mey m\u0259clisl\u0259ri, meyxanalar t\u0259s\u0259vv\u00fcfd\u0259n \u00f6nc\u0259 d\u0259 olub\u201d.<\/p>\n<p>F\u0259ls\u0259f\u0259 elml\u0259ri doktoru K\u00f6n\u00fcl B\u00fcnyadzad\u0259 is\u0259 t\u0259riq\u0259tl\u0259rin islama g\u00f6r\u0259 t\u0259hrif xarakteri da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r: \u201cH\u0259min t\u0259hrifin n\u0259tic\u0259si olaraq t\u0259riq\u0259t ayinl\u0259rind\u0259 islamdan k\u0259nara \u00e7\u0131xan m\u0259qamlar da yer al\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, Quran oxumaq \u0259v\u0259zin\u0259, mahn\u0131-\u015feir oxunub, e\u015fqd\u0259n b\u0259hs olunub. D\u00fczd\u00fcr, bunu ilahi e\u015fq kimi izah edibl\u0259r&#8230; Az\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259n ox\u015far m\u0259clisl\u0259r haqq\u0131nda da bunu dem\u0259k olar. H\u0259min t\u0259riq\u0259tl\u0259r zaman \u00f6td\u00fckc\u0259 islam prinsipl\u0259rind\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131x\u0131blar. B\u0259lk\u0259 d\u0259 hans\u0131sa t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 orada m\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fl\u0259r tapa bil\u0259r. Amma k\u00f6k\u00fcnd\u0259n ara\u015fd\u0131randa m\u0259lum olur ki, \u0259xlaqa zidd h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan m\u0259rasiml\u0259r g\u00fccl\u00fc t\u0259hrif\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f sufi-s\u0259ma m\u0259clisl\u0259ridir.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r h\u0259min m\u0259clisl\u0259rd\u0259 islami d\u0259y\u0259rl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f \u00fcmumi sufi prinsipl\u0259ri apar\u0131c\u0131 rol oynay\u0131rd\u0131sa, getdikc\u0259 t\u0259riq\u0259tl\u0259rin say\u0131 artd\u0131, h\u0259r t\u0259riq\u0259tin ba\u015f\u0131nda \u00f6z m\u00fcr\u015fidi durdu. H\u0259r m\u00fcr\u015fid d\u0259 \u00f6z prinsipl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib t\u0259tbiq etdi. Bel\u0259likl\u0259, Qurani-K\u0259rimd\u0259n qaynaqlanan d\u0259y\u0259rl\u0259r ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin irad\u0259si il\u0259 d\u0259yi\u015fdirildi. \u0130slam yegan\u0259 dindir ki, Allahla b\u0259nd\u0259 aras\u0131nda pey\u011f\u0259mb\u0259rd\u0259n ba\u015fqa vasit\u0259\u00e7i tan\u0131m\u0131r. M\u00fcr\u015fidl\u0259r is\u0259 Allahla b\u0259nd\u0259 aras\u0131nda bir n\u00f6v yeni vasit\u0259\u00e7iy\u0259 \u00e7evrildil\u0259r. T\u0259riq\u0259t\u0259 qo\u015fulan m\u00fcrid ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u00fcr\u015fidin\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259li, onun dediyi il\u0259 oturub-durmal\u0131, n\u0259hay\u0259t, m\u00fcr\u015fidi icaz\u0259 ver\u0259rs\u0259, Allaha \u00fcz tutmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Qocaman a\u011fac\u0131n \u201cbic\u201d \u015fitill\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>K\u00f6n\u00fcl B\u00fcnyadzad\u0259nin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, sufizm ad\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131lar da olub: \u201cB\u00f6y\u00fck sufi m\u00fct\u0259f\u0259kkiri C\u00fcneyd Ba\u011fdadi yeni ba\u015flayan m\u00fcridl\u0259rin s\u0259ma m\u0259clisl\u0259rin\u0259 daxil olmas\u0131n\u0131 q\u0259ti qada\u011fan el\u0259mi\u015fdi. Hesab olunurdu ki, bu, \u00e7ox a\u011f\u0131r m\u0259clisdir, ilahi hikm\u0259ti q\u0259bul etm\u0259y\u0259, onun t\u0259siri alt\u0131nda tablama\u011fa ciddi haz\u0131rl\u0131q v\u0259 irad\u0259 laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>B\u0259s xalq aras\u0131nda \u201cTumant\u00f6kd\u00fc\u201d adland\u0131r\u0131lan m\u0259clisl\u0259rin sufizml\u0259 \u0259laq\u0259si varm\u0131?<\/p>\n<p>K\u00f6n\u00fcl B\u00fcnyadzad\u0259 deyir ki, bel\u0259 m\u0259clisl\u0259ri t\u0259s\u0259vv\u00fcf\u0259 aid el\u0259m\u0259k d\u00fcz deyil: \u201cH\u0259r\u00e7\u0259nd h\u0259min m\u0259clisl\u0259rin d\u0259 k\u00f6k\u00fc hans\u0131sa sufi t\u0259riq\u0259tin\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Ancaq n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, sufi t\u0259riq\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda bid\u0259t hallar\u0131 h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u00e7ox olub, onda h\u0259min m\u0259clisl\u0259rin ad\u0131n\u0131 el\u0259 \u00f6z \u015feyxl\u0259ri il\u0259 ba\u011flamaq daha d\u0259qiq olar. Y\u0259ni bel\u0259 m\u0259clisl\u0259r b\u0259z\u0259n qocaman a\u011faclar\u0131n k\u00f6k\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 bit\u0259n \u201cbic\u201d \u015fitill\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259yir\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"8956\">Yaz\u0131ya 1260 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cQona\u011fa nazik bir sini verdil\u0259r. O, d\u0259rhal dik\u0259lib barda\u015f qurdu. Qalan m\u00fcridl\u0259r d\u0259 arvadl\u0131-ki\u015fili dizi \u00fcst\u0259 oturdular. Molla Sad\u0131q da diz \u00e7\u00f6kd\u00fc. \u015eahnigar xan\u0131m b\u00f6y\u00fck t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 qona\u011f\u0131n asta-asta sini \u00e7almas\u0131na baxd\u0131. Bird\u0259n ki\u015fi ya\u015f\u0131na uy\u011fun olmayan zil v\u0259 m\u0259lah\u0259tli s\u0259sl\u0259 oxudu. Oturanlar onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc bir a\u011f\u0131zdan t\u0259krar edib, yerl\u0259rind\u0259 y\u0131r\u011faland\u0131lar. &nbsp; Ay baba, g\u00f6d\u0259k baba, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8956"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8956"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8958,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8956\/revisions\/8958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}