{"id":9237,"date":"2015-05-19T12:04:00","date_gmt":"2015-05-19T07:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=9237"},"modified":"2015-05-19T12:04:00","modified_gmt":"2015-05-19T07:04:00","slug":"elmin-nuri-ataturk-haqqinda-maraqli-faktlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=9237","title":{"rendered":"Elmin NUR\u0130\u00a0&#8211;Atat\u00fcrk haqq\u0131nda MARAQLI FAKTLAR"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-9238 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e-274x300.jpg\" alt=\"\u0437\u0430\u0433\u0440\u0443\u0436\u0435\u043d\u043e\" width=\"274\" height=\"300\" \/><\/a>\u00a0\u00a0<strong style=\"color: #000000;\">\u201cM\u0259nim torpa\u011f\u0131m m\u0259ni kirl\u0259tm\u0259z\u201d<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 se\u00e7il\u0259n Mustafa Kamal d\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin bir s\u0131ra \u0259razil\u0259rin\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r edir. Sahilboyu vilay\u0259tl\u0259rin birin\u0259 d\u0259 su n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 ged\u0259n Atat\u00fcrk sahil\u0259 \u00e7atark\u0259n s\u00fcr\u0259tli add\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn azac\u0131q s\u0259mtini itirir, lakin barmaqlar\u0131n\u0131 sahil qumuna bat\u0131raraq \u00f6z\u00fcn\u00fc y\u0131x\u0131lmaqdan qoruyur. Tez qar\u015f\u0131s\u0131na qa\u00e7\u0131b, bula\u015fm\u0131\u015f \u0259ll\u0259rini t\u0259mizl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ona yard\u0131m etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Amma Atat\u00fcrk bir m\u00fcdd\u0259t barmaqlar\u0131na bax\u0131r v\u0259 onlara bel\u0259 cavab verir: Bu m\u0259nim torpa\u011f\u0131md\u0131r. O m\u0259ni he\u00e7 vaxt kirl\u0259tm\u0259z\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cM\u0259n sabah\u0131 g\u0259zdirir\u0259m\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Atat\u00fcrk bir g\u00fcn \u00c7ankayada ke\u00e7iril\u0259n toplant\u0131ya t\u0259l\u0259sirmi\u015f. S\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u0259 d\u0259 bildirir ki, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu q\u0259d\u0259r onu iclas olacaq yer\u0259 tez \u00e7atd\u0131rs\u0131n, \u00e7\u00fcnki xeyli qonaqlar onu g\u00f6zl\u0259yirdi. Amma ke\u00e7diyi yerl\u0259rin birind\u0259 xalq onu b\u00f6y\u00fck izdihamla qar\u015f\u0131lay\u0131r. Atat\u00fcrk ma\u015f\u0131ndan d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli onlara \u0259l edir, hal-\u0259hval tutur. Vaxt\u0131n azl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259sas g\u0259tir\u0259r\u0259k ma\u015f\u0131na oturmaq ist\u0259yir. El\u0259 bu zaman balaca u\u015faq a\u011flama\u011f\u0131n\u0131 e\u015fidir. Bax\u0131b g\u00f6r\u00fcr ki, anas\u0131n\u0131n quca\u011f\u0131nda toppu\u015f bir u\u015faq \u0259ll\u0259rini ona uzadaraq a\u011flay\u0131r. Atat\u00fcrk ona yax\u0131nla\u015f\u0131b quca\u011f\u0131na al\u0131r v\u0259 yana\u011f\u0131ndan \u00f6p\u00fcr. U\u015faq da \u0259ll\u0259rini ma\u015f\u0131na do\u011fru uzad\u0131r v\u0259 t\u0259kid edib a\u011flay\u0131r. Anas\u0131 da utana -utana Atat\u00fcrk\u0259 deyir ki, u\u015fa\u011f\u0131n ist\u0259diyi ma\u015f\u0131nd\u0131r. Bir s\u00f6z dem\u0259y\u0259n Atat\u00fcrk u\u015faqla b\u0259rab\u0259r ma\u015f\u0131na oturur v\u0259 onu g\u0259zdirir.iclasa gecikm\u0259sin\u0259 baxmayaraq u\u015fa\u011f\u0131 g\u0259tirib \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fc anas\u0131na t\u0259hvil verir. Anas\u0131 \u00fcz\u00fcrxahl\u0131q ed\u0259nd\u0259 is\u0259 o, bu cavab\u0131 verir:<\/p>\n<p>-M\u0259n T\u00fcrkiy\u0259nin sabah\u0131n\u0131 g\u0259zdirdim. Bu sabah h\u0259r \u015feyd\u0259n v\u0259 h\u0259r k\u0259sd\u0259n \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p><strong>\u201cM\u0259nim x\u0259trim\u0259 ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcz\u00fc a\u00e7ars\u0131z?\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Bir g\u00fcn xalq aras\u0131nda g\u0259z\u0259nd\u0259 \u00e7ar\u015fabl\u0131 bir xan\u0131mla qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r: \u201cXan\u0131m, m\u0259nim xatirim\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131zdak\u0131 \u00f6rt\u00fcy\u00fc a\u00e7ars\u0131z\u0131n\u0131zm\u0131\u201d deyib. Qad\u0131n ba\u015f\u0131ndak\u0131 yayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7araq, Atat\u00fcrk\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259yilib v\u0259 \u0259ll\u0259rind\u0259n \u00f6p\u00fcb.<\/p>\n<p><strong>Bu r\u0259smi he\u00e7 k\u0259s\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>A\u011f\u0131r Sakarya vuru\u015fmas\u0131ndan \u00e7\u0259tin qalibiyy\u0259tl\u0259 qay\u0131dan Atat\u00fcrk T\u00fcrkiy\u0259 B\u00f6y\u00fck Mill\u0259t M\u0259clisind\u0259 hesabat xarakterli \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir, probleml\u0259ri v\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir. \u018fsas diqq\u0259t d\u0259 \u0259rzaq v\u0259 maddi t\u0259minat\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6n\u0259ldir. Sakaryadsa \u0259sg\u0259rl\u0259rin v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin qida \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. Amma buna baxmayaraq o, qalib g\u0259lmi\u015fdi, m\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n M\u0259clis\u0259 bir r\u0259ssam daxil olur v\u0259 Atat\u00fcrk\u0259 ehtiram ni\u015fan\u0259si olaraq \u00e7\u0259kdiyi tablonu\u00a0 t\u0259qdim edir. Tablo Sakarya m\u00fcharib\u0259sini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirirdi. Burada Atat\u00fcrk c\u00fcss\u0259li, k\u00f6k bir at\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 dayan\u0131b. R\u0259sm \u0259s\u0259ri g\u00f6z\u0259l oldu\u011fundan salondak\u0131lar onu alq\u0131\u015flay\u0131r. Lakin Atat\u00fcrk q\u0259fild\u0259n r\u0259ssama deyir: \u201cBunu ba\u015fqa kims\u0259 g\u00f6r\u00fcb?<\/p>\n<p>R\u0259ssam \u201cxeyr\u201d dey\u0259nd\u0259 \u0259lav\u0259 edir:<\/p>\n<p>-Onda l\u00fctf\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259.<\/p>\n<p>R\u0259ssam tutulur n\u0259 dey\u0259c\u0259yini bilmir. Atat\u00fcrk \u0259lav\u0259 edir ki, r\u0259sm kimi g\u00f6z\u0259l\u00a0 s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259ridir. Amma burada at \u00e7ox yax\u015f\u0131 , b\u0259sl\u0259nmi\u015f h\u0259m\u00e7inin m\u0259n d\u0259 \u00e7ox g\u00fcmrah v\u0259 tox g\u00f6r\u00fcn\u00fcr\u0259m. Amma vallahi, bel\u0259 deyildi. Sakaryada atlar bir d\u0259ri, bir s\u00fcm\u00fck, bizl\u0259r is\u0259 az qla \u00e7\u00f6p\u0259 d\u00f6n\u0259n birisi idik. Bilirs\u0259nmi bu n\u0259 dem\u0259kdir?<\/p>\n<p>S\u0259hvini anlayan r\u0259ssam deyir:- bu r\u0259sm Sakarya vuru\u015fmas\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131 salan bir \u0259s\u0259rdir. \u00a0 Atat\u00fcrk is\u0259 bu s\u00f6zl\u0259r\u0259 yaln\u0131z g\u00fcl\u00fcms\u0259yir v\u0259 r\u0259ssam\u0131n \u0259lini s\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk haqq\u0131nda maraql\u0131 faktlar<\/p>\n<p><strong>1.\u00a0\u018fn \u00e7ox sevdiyi yem\u0259k:\u00a0<\/strong>G\u0259ncliyind\u0259n qalan v\u0259rdi\u015fl\u0259 h\u0259yat\u0131 boyunca \u0259n \u00e7ox sevdiyi yem\u0259k quru paxlal\u0131 plov olub. \u015eirniyyat sevmirdi, amma h\u0259rd\u0259n g\u00fcl cemi yeyirdi.<\/p>\n<p><strong>2. \u018fn \u00e7ox sevdiyi kitab:<\/strong>\u00a0R\u0259\u015fad Nuri G\u00fcnt\u0259kinin \u201c\u00c7al\u0131qu\u015fu\u201d \u0259s\u0259rini h\u0259yat\u0131 boyunca, h\u0259tta c\u0259bh\u0259d\u0259 bel\u0259 ba\u015fucundan ay\u0131rmay\u0131b.\u00a0H\u0259r g\u00fcn kitab\u0131n t\u0259sad\u00fcfi bir s\u0259hif\u0259sini a\u00e7ar v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 s\u0259hif\u0259 oxuyarm\u0131\u015f.<\/p>\n<p><strong>3.\u00a0\u018fn \u00e7ox sevdiyi heyvanlar:\u00a0<\/strong>Atlar v\u0259\u00a0 itl\u0259r.\u00a0\u201cFox\u201d ad\u0131n\u0131 verdiyi iti h\u0259mi\u015f\u0259 yata\u011f\u0131n\u0131n ucunda yatard\u0131.<\/p>\n<p><strong>4.\u00a0\u018fn \u00e7ox sevdiyi r\u0259qs:\u00a0<\/strong>\u018fn \u00e7ox sevdiyi r\u0259qs vals olub. Klassik musiqil\u0259rd\u0259n \u0259lav\u0259, Anadolu melodiyalar\u0131n\u0131 da dinl\u0259m\u0259yi sevirmi\u015f.<\/p>\n<p><strong>5.<\/strong><strong>\u00a0Geyimi:\u00a0<\/strong>K\u00f6yn\u0259kl\u0259rinin ham\u0131s\u0131 a\u011f idi.\u00a0O, k\u00f6yn\u0259kl\u0259rini \u0259vv\u0259ll\u0259r \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 tikdirib, sonralar is\u0259 yerli maldan istifad\u0259 etm\u0259k kompaniyas\u0131na \u0259sas\u0259n B\u0259yo\u011flunda bir d\u0259rziy\u0259 tikdirib. Kostyumlar\u0131n\u0131n dizayn\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fc haz\u0131rlayard\u0131. G\u00f6y r\u0259ngli kostyum geyinm\u0259yi xo\u015flam\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><strong>6.\u00a0Fiziki g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri:\u00a0<\/strong>Boyu 1,74 m olub.\u00a0H\u0259yat\u0131n\u0131n son d\u00f6vrl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259kisi 76 kq olub. Amma sonra x\u0259st\u0259liyi artd\u0131qca \u00e7\u0259kisi 46 kq-a q\u0259d\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcb. 43 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc qara lakl\u0131 ayaqqab\u0131 gey\u0259rdi.<\/p>\n<p><strong>7.\u00a0S\u0259h\u0259r v\u0259rdi\u015fl\u0259ri:<\/strong>\u00a0 S\u0259h\u0259r yem\u0259yind\u0259n xo\u015fu g\u0259lmirdi.\u00a0Yuxudan duran kimi ota\u011f\u0131ndak\u0131 divan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 barda\u015f qurub oturur, g\u00fcn\u00fcn ilk q\u0259hv\u0259sini i\u00e7ir v\u0259 siqaret \u00e7\u0259kirdi.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyininba\u015flan\u011f\u0131c\u0131ndaonum\u00fcayin\u0259\u00a0ed\u0259nh\u0259kimFissingerg\u00fcnd\u0259\u00a0ne\u00e7\u0259\u00a0pa\u00e7kasiqaret\u00e7\u0259kdiyinisoru\u015fub. Atat\u00fcrk \u201cs\u0259kkiz\u201d deyib.<\/p>\n<p>H\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcb ki, bundan sonra g\u00fcn \u0259rzind\u0259 ancaq bir pa\u00e7ka siqaret \u00e7\u0259ksin. Bunu e\u015fid\u0259n Atat\u00fcrk g\u00fcl\u00fcms\u0259y\u0259r\u0259k: \u201cM\u0259n onsuz da g\u00fcn \u0259rzind\u0259 ancaq bir pa\u00e7ka siqaret \u00e7\u0259kir\u0259m. Bundan sonra bunu sizin icaz\u0259nizl\u0259 ed\u0259c\u0259m\u201d deyib.<\/p>\n<p><strong>8. Q\u0259rib\u0259liyi:\u00a0\u00a0<\/strong>Getdiyi \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 ya k\u0259ndl\u0259rd\u0259 onun \u00fc\u00e7\u00fcn qurban k\u0259sil\u0259n heyvanlara baxa bilm\u0259zdi. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya \u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7evir\u0259r, ya da qurban\u0131n k\u0259silm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 vermirdi. C\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n biri olaraq \u0259n maraql\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259ti d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131 xaricind\u0259 qan g\u00f6r\u0259nd\u0259 hal\u0131 pisl\u0259\u015firmi\u015f.<\/p>\n<p>modern.az<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"9237\">Yaz\u0131ya 1182 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u00a0\u201cM\u0259nim torpa\u011f\u0131m m\u0259ni kirl\u0259tm\u0259z\u201d D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 se\u00e7il\u0259n Mustafa Kamal d\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin bir s\u0131ra \u0259razil\u0259rin\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r edir. Sahilboyu vilay\u0259tl\u0259rin birin\u0259 d\u0259 su n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 ged\u0259n Atat\u00fcrk sahil\u0259 \u00e7atark\u0259n s\u00fcr\u0259tli add\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn azac\u0131q s\u0259mtini itirir, lakin barmaqlar\u0131n\u0131 sahil qumuna bat\u0131raraq \u00f6z\u00fcn\u00fc y\u0131x\u0131lmaqdan qoruyur. Tez qar\u015f\u0131s\u0131na qa\u00e7\u0131b, bula\u015fm\u0131\u015f \u0259ll\u0259rini t\u0259mizl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ona yard\u0131m etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Amma [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9237"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9237"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9239,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9237\/revisions\/9239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}