{"id":9240,"date":"2015-05-19T12:15:30","date_gmt":"2015-05-19T07:15:30","guid":{"rendered":"http:\/\/kultur.az\/?p=9240"},"modified":"2015-05-19T12:15:30","modified_gmt":"2015-05-19T07:15:30","slug":"%c9%99nv%c9%99r-seyidov-m%c9%99n-ur%c9%99y%c9%99m-doyunm%c9%99s%c9%99m-ol%c9%99r%c9%99m","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kultur.az\/?p=9240","title":{"rendered":"\u018fnv\u0259r SEY\u0130DOV&#8211;&#8220;M\u0259n \u00fcr\u0259y\u0259m, d\u00f6y\u00fcnm\u0259s\u0259m \u2013 \u00f6l\u0259r\u0259m&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259qiqi dahi o adamd\u0131r ki, \u00fcr\u0259yi ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6y\u00fcn\u00fcr.<a href=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/photo.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-9241 size-medium\" src=\"http:\/\/kultur.az\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/photo-300x253.jpg\" alt=\"photo\" width=\"300\" height=\"253\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>R.ROLLAN<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nsan\u0131n g\u00f6z\u0259lliyi onun s\u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00f6z\u0259lliyidir<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u0259n\u0259 R\u0259sul Rza il\u0259 \u00fczb\u0259\u00fcz dayanmaq, onun f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 m\u0259ntiq\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n fikirl\u0259rini dinl\u0259m\u0259k v\u0259 duymaq qism\u0259t olmay\u0131b. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bizd\u0259n \u0259vv\u0259lki n\u0259slin xo\u015fb\u0259xtliyi onda olub ki, \u0259d\u0259biyyat tarixin\u0259 korifey kimi imza atan v\u0259 xat\u0131rlanan simalarla eyni d\u00f6vr\u00fc b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcbl\u0259r. Bizim g\u0259nclik pay\u0131m\u0131za h\u0259yat\u0131n ilk pill\u0259l\u0259rini adlayan m\u0259kt\u0259blil\u0259r kimi onlar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini oxumaq, q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n duy\u011fular\u0131na \u015f\u0259rik olmaq, \u015feirl\u0259rini \u0259zb\u0259rl\u0259m\u0259k d\u00fc\u015f\u00fcb. H\u0259r tarixin \u00f6z yaz\u0131s\u0131 var. 1950-60-c\u0131 ill\u0259r tarixi Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tinin \u0259d\u0259bi yadda\u015f\u0131na n\u0259l\u0259ri h\u0259kk edib, n\u0259l\u0259ri k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb? Bu yadda\u015fa a\u00e7ar salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q R\u0259sul Rza poeziyas\u0131na b\u0259l\u0259d\u00e7iliyin olmal\u0131d\u0131r.\u00a0R\u0259sul Rza poeziyas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u2013 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ndiyi d\u00f6vrd\u0259 m\u0259nim c\u0259mi 10-11 ya\u015f\u0131m olard\u0131. D\u00fcnyan\u0131n atom silahlar\u0131na etiraza qalxd\u0131\u011f\u0131, \u0259dal\u0259t v\u0259 s\u00fclh u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 bir zamanda biz h\u0259l\u0259 \u0259traf\u0131m\u0131zda ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri d\u0259rk etmirdik. Qar\u015f\u0131m\u0131zda geni\u015f perespektivli \u00fcf\u00fcql\u0259r a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 biz sovet m\u0259kt\u0259blil\u0259ri d\u0259 taleyin \u00fcf\u00fcq x\u0259ttin\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131q. B\u00fct\u00fcn bu olanlar\u0131-bizi \u0259hat\u0259 ed\u0259n d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcbariz\u0259si, sevgisi, \u015firinliyi, \u0259n n\u0259hay\u0259t h\u0259y\u0259can\u0131 z\u0259rr\u0259-z\u0259rr\u0259 sonradan oxuyub b\u0259l\u0259d oldu\u011fumuz R\u0259sul Rza poeziyas\u0131na hopurmu\u015f h\u0259min vaxtlar. V\u0259 h\u0259min tarixin z\u0259rr\u0259l\u0259ri toplanm\u0131\u015f R\u0259sul Rza irsi haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmamaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n n\u0259f\u0259sind\u0259, arzusunda ya\u015fayan R\u0259sul Rza<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015eair. Ssenarist. XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si. Mahn\u0131 m\u0259tnl\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi&#8230;.<\/p>\n<p>R\u0259sul Rza \u2013 Az\u0259rbaycan \u015fairi, ictimai xadim, Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131, Az\u0259rbaycan xalq \u015fairi, Az\u0259rbaycan \u0259m\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi, SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Bir insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn s\u0131\u011fa bil\u0259c\u0259yi \u00f6m\u00fcr \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si, bir insan taleyinin yaza bil\u0259c\u0259yi \u0259n z\u0259ngin bioqrafiyalardan biri&#8230;<\/p>\n<p>Bu bioqrafiyaya, bu \u00f6m\u00fcr \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 daha n\u0259l\u0259ri s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rmaq olar? Bu sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 R\u0259sul Rza \u00f6mr\u00fcn\u00fcn n\u0259hay\u0259tind\u0259n \u2013 1981-ci ild\u0259 torpa\u011fa qovu\u015fandan sonra yaz\u0131lan m\u0259qal\u0259l\u0259r, monoqrafiyalar, ara\u015fd\u0131rma v\u0259 t\u0259dqiqat yaz\u0131lar\u0131 verib.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck klassik \u2013 torpa\u011f\u0131n \u015fair o\u011flu R\u0259sul Rza \u00f6z\u00fc sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 verib getmi\u015fdi: \u201cM\u0259n \u00fcr\u0259y\u0259m, d\u00f6y\u00fcnm\u0259s\u0259m \u2013 \u00f6l\u0259r\u0259m!\u201d<\/p>\n<p>Bel\u0259c\u0259 \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 bir bilm\u0259c\u0259 qoyub getmi\u015fdi R\u0259sul Rza m\u00fcasirl\u0259rin\u0259. Ona g\u00f6r\u0259 m\u00fcasirl\u0259ri yaz\u0131ram ki, \u0259d\u0259biyyat he\u00e7 zaman k\u00f6hn\u0259lmir v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f olur. Bu pozulmaz m\u0259ntiqd\u0259n yana\u015fanda biz d\u0259 \u00f6z m\u00fcasirimizin -R\u0259sul Rzan\u0131n bilm\u0259c\u0259sin\u0259 yaz\u0131m\u0131z boyu cavab axtaraca\u011f\u0131q&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>B\u00f6y\u00fck e\u015fqin f\u0259daisi<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>R\u0259sul Rza \u015fairlikd\u0259n \u00f6nc\u0259 \u00f6vlad \u2013 do\u011fuldu\u011fu torpa\u011f\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 idi. Bu \u00f6vlad\u0131n Ana dediyi torpaq- ba\u015f\u0131 d\u0259rdli, q\u0259lbi da\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00f6v deyils\u0259, param-par\u00e7a olmu\u015f bu torpa\u011f\u0131n \u00f6vlad\u0131 tam ola bilm\u0259zdi. B\u00fct\u00f6v olmayan\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyi d\u0259 \u00fcf\u00fcq x\u0259tti kimi \u0259l\u00e7atmazd\u0131r, ha y\u00fcy\u00fcrs\u0259 yetm\u0259k olmaz:\u00a0\u201cM\u0259n torpa\u011fam, m\u0259ni at\u0259\u015f yand\u0131rmaz\u201d dey\u0259 d\u00fcnyaya car \u00e7\u0259k\u0259n \u015fair h\u0259qiqi torpaq-yurd a\u015fiqi, V\u0259t\u0259n \u2013 b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan idi, bir s\u0259rh\u0259dl\u0259 \u00e7evr\u0259l\u0259nmi\u015f G\u0259nc\u0259 idi, T\u0259briz idi, Mara\u011fa, \u015e\u0259ki, \u015eirvan, Bor\u00e7al\u0131, G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131, Z\u0259ng\u0259zur, D\u0259rb\u0259nd, Qaraba\u011f \u2013 bir\u00a0s\u00f6zl\u0259 par\u00e7alanm\u0131\u015f, b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fm\u0259yinc\u0259 xo\u015fb\u0259xt ola bilm\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 idi. Amma o torpa\u011f\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si s\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Mara\u011fas\u0131, \u018frd\u0259bili, Savalan\u0131 \u0259l\u00e7atmaz edilmi\u015fdi. H\u0259sr\u0259t v\u0259 qovu\u015fmaq yan\u011f\u0131s\u0131, azad v\u0259 h\u00fcrr olmaq ist\u0259yi sonsuz bir e\u015fqin f\u0259daisin\u0259 \u00e7evirmi\u015fdi bu insan\u0131:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Son\u00a0zamanlar<\/p>\n<p>s\u0259ni\u00a0yuxuda\u00a0g\u00f6r\u00fcr\u0259m,<\/p>\n<p>T\u0259brizim,<\/p>\n<p>H\u0259r gec\u0259.<\/p>\n<p>Suyun, \u00e7\u00f6r\u0259yin varm\u0131?<\/p>\n<p>N\u0259\u011fm\u0259n nec\u0259?<\/p>\n<p>Yen\u0259 \u201cQaragil\u0259\u201d,<\/p>\n<p>Yoxsa daha q\u0259mlidir?<\/p>\n<p>G\u00f6y m\u0259scid nec\u0259dir?<\/p>\n<p>\u018frk qalas\u0131 nec\u0259?<\/p>\n<p>Yan\u0131q da\u011f qupqurudur,<\/p>\n<p>Ya n\u0259mlidir?<\/p>\n<p>Yuxuma girirs\u0259n T\u0259brizim,<\/p>\n<p>Yoxsa incimis\u0259n uzun<\/p>\n<p>h\u0259sr\u0259t\u00a0yorub s\u0259ni,<\/p>\n<p>yoxsa\u00a0d\u00f6z\u00fcb-d\u00f6z\u00fcb<\/p>\n<p>\u0130ndi yaman q\u0259ribs\u0259mis\u0259n?<\/p>\n<p>T\u0259brizim,<\/p>\n<p>M\u0259nsizim&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu xitabda, m\u00fcraci\u0259td\u0259 \u00f6vlad\u0131na h\u0259sr\u0259t atan\u0131n iztirablar\u0131 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.\u00a0\u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r T\u0259brizin- bir zamanlar b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin ba\u015f k\u0259ndinin \u015f\u0259nin\u0259 \u00fcnvanlanm\u0131\u015f \u015feirl\u0259rd\u0259n, g\u00f6z\u0259ll\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq R\u0259sul Rza poeziya n\u00fcmun\u0259si yaratm\u0131rd\u0131, q\u0259lbind\u0259 ovxarlanan d\u0259rdini dil\u0259 g\u0259tirirdi. \u00d6vlad\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ata kimi dindirirdi T\u0259brizi \u201cSuyun, \u00e7\u00f6r\u0259yin varm\u0131?\u201d, \u201c\u0130ndi yaman q\u0259ribs\u0259mis\u0259n, T\u0259brizim, M\u0259nsizim&#8230;\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ne\u00e7\u0259 \u015feir yaz\u0131l\u0131b analar\u0131n\u00a0ad\u0131na!<\/p>\n<p>Anadan\u00a0kim\u00a0doyub, kim?<\/p>\n<p>\u015e\u00f6hr\u0259timin \u015f\u0259h\u0259ri,<\/p>\n<p>Bak\u0131m!<\/p>\n<p>G\u00f6y g\u00f6zl\u00fc X\u0259z\u0259rimin<\/p>\n<p>sahil\u00a0yara\u015f\u0131\u011f\u0131!<\/p>\n<p>Ab\u015feiron gec\u0259l\u0259rinin<\/p>\n<p>sayr\u0131\u015fan\u00a0i\u015f\u0131\u011f\u0131!<\/p>\n<p>V\u0259 yaxud<\/p>\n<p>Sin\u0259si qabar\u0131q:<\/p>\n<p>Na\u011f\u0131llardan g\u0259lmi\u015f<\/p>\n<p>Bir q\u0259hr\u0259mand\u0131r<\/p>\n<p>\u015eu\u015fam m\u0259nim.<\/p>\n<p>M\u0259rdlik il\u0259, g\u00f6z\u0259llikl\u0259<\/p>\n<p>Qo\u015fam m\u0259nim&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Oxucu d\u0259rhal bir ata q\u00fcruru, iftixar\u0131 duyur bu s\u0259tirl\u0259rd\u0259.\u00a0Sevinc, f\u0259r\u0259h v\u0259 h\u0259sr\u0259t.\u00a0R\u0259sul Rza poeziyas\u0131ndan h\u0259dsiz bir h\u0259sr\u0259t boylan\u0131r, b\u0259z\u0259n oxucu yan\u0131b-yax\u0131l\u0131r bu h\u0259sr\u0259tin \u015fidd\u0259tind\u0259n, b\u0259z\u0259n \u0259riyib itir bu h\u0259sr\u0259tin burul\u011fan\u0131nda.\u00a0Bu h\u0259sr\u0259t oxucunu xo\u015fb\u0259xt olma\u011fa qoymur.\u00a0Bayronun \u201c\u0130nsan g\u00fcl\u00fc\u015fl\u0259 g\u00f6z ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda dola\u015fan varl\u0131qd\u0131r\u201d deyimi nec\u0259 d\u0259 yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.\u00a0\u00dcst\u0259lik, bu insan\u0131n \u0259lind\u0259 q\u0259l\u0259m, dilind\u0259 s\u00f6z, q\u0259lbi d\u0259 ki, X\u0259z\u0259r kimi \u00e7a\u011flayan, co\u015fub-da\u015fan duy\u011fular yuvas\u0131\u00a0ola&#8230;<\/p>\n<p>Torpa\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, s\u0259rh\u0259d-s\u0259rh\u0259d par\u00e7alanm\u0131\u015f bir V\u0259t\u0259nin \u00f6vlad\u0131 he\u00e7 vaxt tam xo\u015fb\u0259xt\u00a0ola\u00a0bilm\u0259z v\u0259 oxucunu h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259l\u0259m sahibinin \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259 bel\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik duy\u011fusuna sahib ola bilm\u0259m\u0259sind\u0259n heyr\u0259tl\u0259nir v\u0259 d\u0259rk edir ki, bu oxuduqlar\u0131 sehrin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb itdikl\u0259ri el\u0259 onun \u2013 oxucunun \u00f6z \u00fcr\u0259yind\u0259n ke\u00e7\u0259nl\u0259rdir. He\u00e7 zaman xo\u015fb\u0259xt\u00a0ola\u00a0bilm\u0259y\u0259n qalib t\u00fcrk xalq\u0131n\u0131n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259nmi\u015f m\u0259kana s\u0131\u011f\u0131nma\u011fa m\u0259cbur \u00f6vlad\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z \u00fcr\u0259yin\u0259, i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na \u00e7\u0259kilib:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130ki b\u00f6y\u00fck d\u00fcnya var<\/p>\n<p>\u0130\u00e7i g\u00fcn\u0259\u015fl\u0259rl\u0259, planetl\u0259rl\u0259 dolu<\/p>\n<p>Bir d\u00fcnya var kainat\u0131n bir hiss\u0259si<\/p>\n<p>\u0130rili-x\u0131rdal\u0131 m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259rl\u0259 dolu<\/p>\n<p>Bir d\u00fcnya var \u2013<\/p>\n<p>M\u0259nim d\u00fcnyam&#8230;<\/p>\n<p>\u00dcmidli, sevincli, k\u0259d\u0259rli<\/p>\n<p>Bir d\u00fcnya var k\u00f6nl\u00fcm\u00fczd\u0259&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu d\u00fcnyada \u2013 \u015fairin k\u00f6n\u00fcl d\u00fcnyas\u0131nda h\u0259r \u015fey, insan\u0131n arzulad\u0131\u011f\u0131, \u0259l\u00e7atmaz g\u00f6r\u00fcn\u0259n b\u00fct\u00fcn vasit\u0259l\u0259r \u2013 s\u00f6zl\u0259r, s\u00f6zl\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 fikirl\u0259r, ifad\u0259l\u0259r v\u0259 onlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 poeziya, bu poeziyan\u0131n ehtiva etdiyi arzular v\u0259 niyy\u0259tl\u0259r bu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259, i\u015f\u0131ql\u0131 g\u00fcnl\u0259rimiz\u0259 k\u00f6rp\u00fc olub, yol g\u0259lib:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259n i\u015f\u0131\u011fam \u2013 qaranl\u0131\u011f\u0131n q\u0259nimi<\/p>\n<p>M\u0259n insanam,<\/p>\n<p>da\u015f\u0131y\u0131ram\u00a0q\u0259lbimd\u0259<\/p>\n<p>d\u00fcnyalar\u0131n\u00a0sevincini, q\u0259mini.<\/p>\n<p>M\u0259n insanam,<\/p>\n<p>v\u0259t\u0259nim\u00a0var, elim var.<\/p>\n<p>\u018fn b\u00f6y\u00fck h\u0259qiq\u0259ti,<\/p>\n<p>azadl\u0131\u011f\u0131, m\u0259h\u0259bb\u0259ti, nifr\u0259ti<\/p>\n<p>s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259\u00a0qadir olan<\/p>\n<p>dilim\u00a0var.<\/p>\n<p>M\u0259n h\u0259yatam,<\/p>\n<p>h\u0259mi\u015f\u0259\u00a0yoldayam,<\/p>\n<p>n\u0259f\u0259sd\u0259y\u0259m, arzudayam,<\/p>\n<p>bax\u0131\u015fdayam, \u00fcr\u0259kd\u0259y\u0259m, qoldayam.<\/p>\n<p>M\u0259n \u00fcr\u0259y\u0259m..<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u0130ctimai xadim<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259tta qorxu da var R\u0259sul Rza poeziyas\u0131nda.\u00a0Amma bu qorxu art\u0131q \u015fair kimi yox, ictimai xadim kimi onu narahat edir.\u00a0\u015eairin t\u0259\u0259ss\u00fcf, a\u011fr\u0131 dolu s\u00f6zl\u0259rinin alt qat\u0131nda n\u0259 gizl\u0259ndiyini axtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131m g\u0259lmir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8230;Diri qalmaq,<\/p>\n<p>\u0259b\u0259di\u00a0susmaq qorxusu<\/p>\n<p>ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131\u00a0dilimi.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki m\u0259nim n\u0259 q\u0259d\u0259r<\/p>\n<p>k\u00f6n\u00fcl\u00a0s\u00f6z\u00fcm vard\u0131<\/p>\n<p>xalqa\u00a0dey\u0259si&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn, art\u0131q R\u0259sul Rza irsin\u0259 ba\u015f vurark\u0259n, o irsi v\u0259r\u0259q-v\u0259r\u0259q \u00e7evir\u0259rk\u0259n bu qorxunun \u0259b\u0259s oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fck.\u00a0\u00c7\u00fcnki zaman v\u0259 R\u0259sul Rza irsi s\u00fcbut edib ki, o s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyib ged\u0259nl\u0259rd\u0259ndir.\u00a0Eyni zamanda \u0259b\u0259diya\u015far s\u00f6z sahibidir.\u00a0Onun milli \u015f\u00fcur v\u0259 milli iftixar hissi il\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259rin\u0259 ki\u00e7ik bir n\u0259z\u0259r s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rimizin dan\u0131lmaz h\u0259qiq\u0259t oldu\u011funu bir daha isbatlay\u0131r: \u201cBel\u0259l\u0259ri bir meyv\u0259ni \u00fczm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir buda\u011f\u0131 qan\u0131r\u0131b q\u0131rar \u201cuf\u201d da dem\u0259zl\u0259r.Bir g\u00fcl\u00fc d\u00f6\u015f\u00fcn\u0259 taxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn g\u00fcl topas\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0131xararlar, bir \u015fi\u015f kabab \u00fc\u00e7\u00fcn bir maral\u0131, ceyran\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259r t\u0259\u0259ss\u00fcf etm\u0259zl\u0259r\u201d.\u00a0Milli \u015f\u00fcur v\u0259 ictimai d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259 aparan \u0259sg\u0259r-c\u0259miyy\u0259td\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri, \u015fahidi olduqlar\u0131n\u0131 n\u0259zm\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259kl\u0259, n\u0259sr\u0259 g\u0259tirm\u0259kl\u0259 dahi F\u00fczulid\u0259n (Salam verdim, r\u00fc\u015fv\u0259t deyildir dey\u0259 almad\u0131lar) daha q\u0259dim yoldan ba\u015flanan maarif\u00e7ilik missiyas\u0131n\u0131 da unutmurdu, \u00f6z\u00fcn\u00fcn ictimai v\u0259zif\u0259si hesab edirdi. Milli \u015f\u00fcurun formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259l\u0259m \u00e7alan, milli iftixar hissi, q\u00fcrur namin\u0259 gec\u0259sini g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn\u0259 qatan \u015fairin yuxusuz gec\u0259l\u0259rinin m\u0259hsulu olan \u015feirl\u0259ri d\u0259 ba\u015fdan-ba\u015fa ictimai d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 hesablan\u0131b:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 Badam g\u00f6zl\u00fc key\u015f\u0259,<\/p>\n<p>Bel\u0259 m\u0259zlum dayanm\u0131san<\/p>\n<p>K\u0259d\u0259rlis\u0259n ney\u015f\u0259?<\/p>\n<p>Baxd\u0131 m\u0259n\u0259 uzaq-uzaq bax\u0131\u015flarla<\/p>\n<p>O g\u00f6zl\u0259rd\u0259 n\u0259l\u0259r vard\u0131, n\u0259l\u0259r<\/p>\n<p>Qiym\u0259ti k\u0259silmi\u015f t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fcn ac\u0131s\u0131<\/p>\n<p>G\u00f6zl\u0259ri piyli ehtirasla geyi\u015f\u0259-geyi\u015f\u0259<\/p>\n<p>Eyham atanlara nifr\u0259t<\/p>\n<p>Bir d\u0259&#8230; adi insan m\u0259h\u0259bb\u0259tin\u0259<\/p>\n<p>\u00fcmidsiz\u00a0h\u0259sr\u0259t&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu ruhda idi, bu ideyaya k\u00f6kl\u0259nmi\u015fdi R\u0259sul Rzan\u0131n.\u00a0H\u0259tta \u0259n ki\u00e7ik \u015feiri bel\u0259 oxucusuna \u201cinsan ol deyirdi-t\u0259bi\u0259tin \u0259\u015fr\u0259fi insan\u00a0ad\u0131nalayiq ol!\u201d dey\u0259 mesaj verirdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ke\u00e7mi\u015fd\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015fi qorumaq laz\u0131md\u0131r ki, g\u0259l\u0259c\u0259k tarixin d\u00fcr\u00fcst yaz\u0131ls\u0131n.\u00a0Daha bir aforizm var: ke\u00e7mi\u015fin\u0259 g\u00fcll\u0259 atsan, g\u0259l\u0259c\u0259k s\u0259ni topa tutar.\u00a0Bu aforizmi bo\u015f-bo\u015funa xat\u0131rlamad\u0131m.\u00a0R\u0259sul Rzan\u0131 xat\u0131rlayanda \u0259d\u0259biyyat\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015far atalar v\u0259 o\u011fullar problemi d\u0259 xat\u0131rlan\u0131r.\u00a0Atalar o\u011fullar probleminin 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n indimiz\u0259 q\u0259d\u0259r k\u0259skin \u015f\u0259kil almas\u0131 yazarlar\u0131m\u0131z\u0131 iki c\u0259bh\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcb v\u0259 m\u00fcbariz\u0259ni \u201cm\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitin\u0259\u201d g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b.\u00a0Ayd\u0131nd\u0131r ki, bunun ilkin s\u0259b\u0259bi 70\u00a0ilya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z rejimin d\u0259yi\u015fm\u0259si idi.\u00a0Sovet rejimind\u0259 ya\u015fay\u0131b yaratmaq qism\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n (h\u0259l\u0259 bilm\u0259k olmazd\u0131 bu g\u00fcn sovet inqilab\u0131ndan bir \u015feir yazan \u015fairl\u0259ri xalq d\u00fc\u015fm\u0259ni elan ed\u0259n g\u0259ncl\u0259r \u00f6zl\u0259ri o d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fasayd\u0131lar nec\u0259 davranard\u0131lar) g\u0259nc yazarlar klassikl\u0259rimizi \u00e7ox q\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kdil\u0259r.\u00a0Ke\u00e7mi\u015fi pisl\u0259m\u0259k h\u0259r \u015feyi yoluna qoymaq v\u0259 ya d\u0259yi\u015fm\u0259k deyil.\u00a0Ke\u00e7mi\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259dir, ondan d\u0259rs almaq laz\u0131md\u0131r.\u00a0Ke\u00e7mi\u015fi h\u0259m d\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k laz\u0131md\u0131r.\u00a0Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda canl\u0131 klassik\u0259 \u00e7evrilmi\u015f R\u0259sul Rzan\u0131n \u015feirinin 50-ci ill\u0259rin bir q\u0259d\u0259r na\u015f\u0131 h\u00f6kum\u0259tini h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259k q\u00fcdr\u0259ti vard\u0131, bir \u015feiri il\u0259 \u0259sg\u0259ri oldu\u011fu h\u00f6kum\u0259t siyas\u0259tini if\u015fa etm\u0259k, h\u00f6kum\u0259ti bu siyas\u0259t\u0259 bir q\u0259d\u0259r t\u0259nqidi yana\u015fma\u011fa s\u00f6vq etm\u0259k g\u00fcc\u00fc vard\u0131.\u00a0R\u0259sul Rza poeziyas\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n tarixini da\u015f\u0131maq kimi tutumunu da bura \u0259lav\u0259 ets\u0259k, bu g\u00fcn \u0259d\u0259biyyat\u0131n \u201catalar-o\u011fullar m\u00fcharib\u0259sind\u0259n\u201d kimin qalib \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dil\u0259 g\u0259tirm\u0259y\u0259 ehtiyac qalmaz.<\/p>\n<p>M\u0259n \u00fcr\u0259y\u0259m, m\u0259n insanam, m\u0259n torpa\u011fam, y\u0259ni Az\u0259rbaycanam dey\u0259n bu q\u0259l\u0259m sahibinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir m\u00fcbariz\u0259nin s\u0259lnam\u0259sidir.<\/p>\n<p>F\u0259rd kimi e\u015fqi yolunda \u2013 (R\u0259sul v\u0259 Nigar dastan\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n h\u0259l\u0259 yaz\u0131lmam\u0131\u015f m\u00f6vzusudur), V\u0259t\u0259nda\u015f kimi \u00f6lk\u0259sinin, torpa\u011f\u0131n\u0131n a\u015fiqi olan R\u0259sul Rza \u015fair kimi mill\u0259tin\u0259 a\u015fina idi.\u00a0\u0130nsan kimi is\u0259 d\u00fcnyan\u0131n-planetin d\u0259rdini q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131rd\u0131.\u00a0Bunu isbatlamaq \u00e7\u0259tin deyil.\u00a0\u015eairin s\u0259f\u0259r d\u0259ft\u0259rinin s\u0259hif\u0259l\u0259rini v\u0259r\u0259ql\u0259yin \u2013 \u0130raqa, Praqaya, Afrikaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259rind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f \u015feirl\u0259ri, o \u015feirl\u0259rin t\u0259\u015fkil etdiyi silsil\u0259l\u0259ri bir d\u0259 oxuyun&#8230;<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259sinin b\u00f6y\u00fck bir qurulu\u015fa do\u011fru \u2013 h\u0259r k\u0259sin b\u0259rab\u0259r, bir tutuldu\u011fu b\u00f6y\u00fck kibernetik al\u0259m\u0259 do\u011fru y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc alq\u0131\u015flayan \u015fair bu y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259 onu, mill\u0259ti, xalq\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t do\u011fma v\u0259t\u0259nini qane etm\u0259y\u0259n \u00e7alarlar g\u00f6r\u0259nd\u0259 yen\u0259 d\u0259 \u0259lini q\u0259l\u0259m\u0259 at\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f\u0131q q\u0259lbim\u0259<\/p>\n<p>\u00dcmid, \u015e\u00fcbh\u0259, k\u0259d\u0259r<\/p>\n<p>v\u0259\u00a0m\u0259n.<\/p>\n<p>Xeyli ke\u00e7ib gec\u0259d\u0259n<\/p>\n<p>ya\u011f\u0131\u015f\u00a0ya\u011f\u0131r,<\/p>\n<p>k\u00fcl\u0259k\u00a0\u0259sir<\/p>\n<p>\u00fcmid\u00a0deyir<\/p>\n<p>Ya\u011f\u0131\u015f k\u0259s\u0259c\u0259k<\/p>\n<p>K\u00fcl\u0259k k\u0259s\u0259c\u0259k<\/p>\n<p>Qaranl\u0131q \u0259riyib\u00a0sabah\u00a0olacaq<\/p>\n<p>G\u00fcn\u0259\u015f do\u011facaq<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131l tell\u0259ri sa\u00e7aq-sa\u00e7aq<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259 deyir<\/p>\n<p>\u2013\u00a0ha\u00e7aq<\/p>\n<p>\u2013\u00a0ha\u00e7aq?..<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Q\u0259lbinin \u201cHa\u00e7aq???\u201d sor\u011fusuna \u015fair \u201cEzop dili\u201d il\u0259 cavab verm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2013 Yor\u011fundum: fikird\u0259n qay\u011f\u0131dan,<\/p>\n<p>qay\u011f\u0131lar\u0131m\u00a0\u00f6z\u00fcm\u00fcnk\u00fc d\u0259,<\/p>\n<p>\u00f6zg\u0259ninki\u00a0d\u0259.<\/p>\n<p>\u00d6zg\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 dey\u0259nd\u0259<\/p>\n<p>\u0130nsan \u00f6vladlar\u0131n\u0131n<\/p>\n<p>bu\u00a0g\u00fcn\u00fc sabahil\u0259<\/p>\n<p>Nigaranl\u0131q<\/p>\n<p>Uzun \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc<\/p>\n<p>T\u0259s\u0259lli g\u00fcl\u0259-g\u00fcl\u0259<\/p>\n<p>Hu\u015f apard\u0131 m\u0259ni<\/p>\n<p>Fikir dola\u015fa\u011f\u0131nda<\/p>\n<p>Ezopu g\u00f6rd\u00fcm<\/p>\n<p>\u0130nsan qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda<\/p>\n<p>Ba\u015f\u0131n\u0131 qald\u0131rd\u0131 a\u011f\u0131r-a\u011f\u0131r<\/p>\n<p>Baxd\u0131m-baxd\u0131m<\/p>\n<p>H\u0131\u00e7q\u0131r\u0131b h\u00f6nk\u00fcrd\u00fcm&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ya\u015famaq, yaratmaq h\u0259mi\u015f\u0259 var olmaq dem\u0259kdir.\u00a0Maksim Qorkinin \u201cDankonun \u00fcr\u0259yi\u201d \u0259s\u0259rinin q\u0259hr\u0259man\u0131 kimi qaranl\u0131qlara i\u015f\u0131q salmaqdan \u00f6tr\u00fc yanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259l\u0259rin m\u0259hvedici dal\u011falar\u0131nda \u00e7\u0131rp\u0131nmaq&#8230; eyni zamanda, yazmaq yaratmaq, c\u0259miyy\u0259tin apar\u0131c\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259, fikir s\u00fctunlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259k, onun a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 alaraq yaz\u0131 tarixin\u0259 \u00e7evirm\u0259k&#8230; Bu ikinci tale d\u0259 birinci q\u0259d\u0259r faci\u0259li v\u0259 \u00e7\u0259tindir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8230;M\u0259n buludam, s\u0259hralar\u0131 susuz g\u00f6r\u00fcb<\/p>\n<p>a\u011flaram&#8230;<\/p>\n<p>M\u0259n \u0130NSANAM&#8230;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu manevrl\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259 dolu ill\u0259ri arxada qoymu\u015f bir insan\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259 bilm\u0259k, sava\u015fmaq bacar\u0131\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.\u00a0\u015eair h\u0259m d\u0259 sava\u015f\u00e7\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir insan, f\u0259rd, v\u0259t\u0259nda\u015f v\u0259 n\u0259hay\u0259t \u015fair olaraq b\u00f6y\u00fck bir e\u015fqin f\u0259daisi idi R\u0259sul Rza.\u00a0V\u0259 bu e\u015fqin inanc\u0131 oxucusuna da siray\u0259t edir, o co\u015fqun sevdan\u0131n seli oxucusunu da h\u0259m\u0259n qoynuna al\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>P\u0259nc\u0259r\u0259mi a\u00e7m\u0131\u015fam<\/p>\n<p>G\u00fcn\u0259\u015f g\u0259zir otaqda<\/p>\n<p>K\u00fcsm\u00fc\u015f bir qonaq kimi<\/p>\n<p>X\u0259b\u0259rsiz getdi \u015faxta<\/p>\n<p>&#8230;Q\u0131\u015f\u0131 yola salana<\/p>\n<p>\u0130nan\u0131n bu da b\u0259sdir<\/p>\n<p>Havadan bir\u0259m-bir\u0259m<\/p>\n<p>Enir qar<\/p>\n<p>\u0130nsanlar, ay insanlar<\/p>\n<p>K\u00f6nl\u00fcm\u00fczd\u0259dir bahar!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130nsanlar onun \u00fc\u00e7\u00fcn mill\u0259tl\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fcrd\u00fc.\u00a0\u0130nsanlar onun \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bi\u0259td\u0259n ayr\u0131 bir varl\u0131q deyildil\u0259r.\u00a0Onlar R\u0259sul Rza \u00fc\u00e7\u00fcn Yer k\u00fcr\u0259sin\u0259, G\u00f6y q\u00fcbb\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131, qalaktikalar\u0131n bir z\u0259rr\u0259si, yarand\u0131qlar\u0131 T\u0259bi\u0259tin ruhunu cisiml\u0259rind\u0259 g\u0259zdir\u0259n bir varl\u0131q idil\u0259r.\u00a0Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 R\u0259sul Rza poeziyas\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7a\u011fda\u015fd\u0131 v\u0259 o poeziyan\u0131n p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131lar\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 qulaqlar\u0131m\u0131zdad\u0131r:<\/p>\n<p>\u2013 \u0130nsanlar!!! Ay \u0130nsanlar!!!<\/p>\n<p class=\"bawpvc-ajax-counter\" data-id=\"9240\">Yaz\u0131ya 877 d\u0259f\u0259 bax\u0131l\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259qiqi dahi o adamd\u0131r ki, \u00fcr\u0259yi ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6y\u00fcn\u00fcr. R.ROLLAN \u0130nsan\u0131n g\u00f6z\u0259lliyi onun s\u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00f6z\u0259lliyidir &nbsp; \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u0259n\u0259 R\u0259sul Rza il\u0259 \u00fczb\u0259\u00fcz dayanmaq, onun f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 m\u0259ntiq\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n fikirl\u0259rini dinl\u0259m\u0259k v\u0259 duymaq qism\u0259t olmay\u0131b. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bizd\u0259n \u0259vv\u0259lki n\u0259slin xo\u015fb\u0259xtliyi onda olub ki, \u0259d\u0259biyyat tarixin\u0259 korifey kimi imza atan v\u0259 xat\u0131rlanan simalarla eyni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9240"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9240"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9240\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9242,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9240\/revisions\/9242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kultur.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}