Elman Bağırov,
Ədalət Partiyasının İdeoloji məsələlər üzrə
sədr müavini
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi getdikcə daha mürəkkəb və gərgin xarakter alır. Xüsusilə Yaxın Şərqdə ABŞ, İsrail və İran arasında artan qarşıdurma yalnız region üçün deyil, qlobal təhlükəsizlik üçün də ciddi risklər yaradır.
Bu mürəkkəb geosiyasi şəraitdə Azərbaycan özünün balanslaşdırılmış, praqmatik və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasəti ilə seçilir. Azərbaycan elə bir coğrafiyada yerləşir ki, burada hər bir geosiyasi dəyişiklik birbaşa milli təhlükəsizliyə, iqtisadi sabitliyə və regional əməkdaşlığa təsir göstərir. Cənubi Qafqazın mərkəzində yerləşən ölkəmiz həm Şərq ilə Qərb, həm də Şimal ilə Cənub arasında strateji körpü rolunu oynayır. Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas prioriteti münaqişələrdən kənarda qalmaq, eyni zamanda beynəlxalq əməkdaşlıqda fəal iştirak etməkdir. Bu baxımdan ölkəmiz heç bir hərbi blokda təmsil olunmadan müxtəlif güc mərkəzləri ilə qarşılıqlı hörmət və faydaya əsaslanan münasibətlər qurur.
Bir tərəfdən, Azərbaycan İsrail ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətlərini inkişaf etdirir. Bu əməkdaşlıq təhlükəsizlik, texnologiya və enerji sahələrində mühüm nəticələr verir. Digər tərəfdən isə İranla qonşuluq münasibətləri çərçivəsində qarşılıqlı hörmət və daxili işlərə qarışmamaq prinsipi qorunur. Eyni zamanda, ABŞ ilə münasibətlər enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik və beynəlxalq layihələr çərçivəsində davam etdirilir. Azərbaycanın Avropanın enerji təminatında artan rolu bu əməkdaşlığın əhəmiyyətini daha da yüksəldir.
Bu reallıqlar fonunda Azərbaycanın əsas strateji xətti aydındır — balanslı, çoxvektorlu və milli maraqlara əsaslanan siyasət. Regionda mümkün hərbi eskalasiya Azərbaycanın da qarşısında yeni çağırışlar yarada bilər. Bu çağırışlara sərhəd təhlükəsizliyi, enerji infrastrukturunun qorunması və regional sabitliyin təmin edilməsi daxildir. Lakin Azərbaycan bu riskləri yalnız təhlükə kimi deyil, eyni zamanda məsuliyyət kimi qiymətləndirir. Çünki ölkəmiz regionda sabitliyin qorunmasında və əməkdaşlığın təşviqində mühüm rol oynayır.
Azərbaycan öz siyasəti ilə göstərir ki, qarşıdurma deyil, dialoq; təzyiq deyil, əməkdaşlıq; münaqişə deyil, sabitlik inkişafın əsas təminatıdır. Bu gün ölkəmiz enerji və nəqliyyat layihələri vasitəsilə regionlar arasında əlaqələri gücləndirir, etibarlı tərəfdaş kimi beynəlxalq arenada nüfuzunu artırır.
Azərbaycanın mövqeyi qəti və prinsipialdır: Biz regionda hər hansı genişmiqyaslı müharibənin tərəfdarı deyilik. Biz sülhün, təhlükəsizliyin və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan beynəlxalq münasibətlərin tərəfdarıyıq.
Mövcud şəraitdə Azərbaycanın optimal davranış modeli aşağıdakı istiqamətləri əhatə edir:
– Formal neytrallığın qorunması, açıq anti – İran mövqedən çəkinməsi
-Enerji və tranzit imkanlarının genişləndirilməsi
-Diplomatik balansın saxlanılması
-Regional qarşıdurmalardan kənarda qalmaq
-Xarici siyasətdə ideoloji deyil, milli maraqlara əsaslanan qərarlar qəbul etmək
ABŞ–İsrail–İran qarşıdurmasının dərinləşməsi Azərbaycan üçün həm risklər, həm də imkanlar yaradır. Ölkənin əsas strateji vəzifəsi bu mürəkkəb geosiyasi şəraitdə balanslı siyasət yürütmək, milli təhlükəsizliyi təmin etmək və iqtisadi-diversifikasiya imkanlarından maksimum istifadə etməkdir.
Azərbaycanın bu kontekstdə “körpü dövlət” kimi rolu güclənə bilər, lakin bu rolun effektivliyi yalnız düzgün hesablanmış və çevik xarici siyasət strategiyası ilə mümkün olacaqdır.
Yazıya 21 dəfə baxılıb
